ARTYKUŁ ORYGINALNY
Opracowanie metod neuropsychologicznej oceny różnych aspektów czynności mowy badanych w czasie neuroobrazowania przy zastosowaniu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Doniesienie wstępne

Wstęp i cel pracy : Przy złożonej i rozległej mózgowej organi­zacji funkcji mowy nowoczesna neuroonkologia operacyjna zmuszona jest wkraczać w obszary o największym znaczeniu dla jej przebiegu – w okolice elokwentne. Jedną z metod, która może być pomocna w przedoperacyjnym zaplanowaniu rozmiaru wycięcia guza i oszacowaniu powikłań, wydaje się technika funkcjonalnego obrazowania rezonansu magnetycznego (fMRI). Celem prowadzonych badań jest stworzenie trafnych metod neuropsychologicznej oceny u ludzi zdrowych różnych aspektów czynności mowy, możliwych do zobrazowania przy zastosowaniu fMRI.

Materiał i metody : W przeprowadzonych badaniach fMRI u 10 zdrowych (bez patologii w obrębie ośrodkowego układu nerwowego), praworęcznych ochotników w wieku 25–35 lat opracowano i zastosowano cztery próby do badania funkcji językowych oraz próbę do badania pamięci krótkoterminowej. Badania prowadzono na aparacie o indukcji pola 1,5 T, z wykorzystaniem ultraszybkich sekwencji czynnościowych (EPI) o grubości warstwy 4 mm i 1-milimetrowym odstępie między warstwami, z użyciem techniki BOLD i wykorzystaniem do prezentacji bodźców metody zblokowanej (w postaci 30-sekundowych bloków aktywności i odpoczynku). Wyniki przeanalizowano za pomocą programu statystycznego SPM, działającego w środowisku MATLAB, a następnie dokonywano interpretacji uzyskanych danych za pomocą map kodowanych kolorami nałożonych na obrazy strukturalne.

Wyniki: Stwierdzono obszary wzmożonej aktywności neuronalnej dla każdej przygotowanej próby. Dla każdego zadania/funkcji mowy zaobserwowano aktywację w innej, specyficznej okolicy.

Wnioski : Ponieważ dysfunkcje w zakresie różnych aspektów mowy mogą prowadzić do zaburzenia słownego komunikowania się, a w świetle danych z piśmiennictwa można sądzić, że analizie poddawana jest na ogół jedynie czynność nadawania mowy, otrzymane wyniki wydają się interesujące, a badania warte kontynuowania.

Background and purpose : Due to the complex and extended cerebral organization of language functions, the brain regions crucial for speech and language, i.e. eloquent areas, have to be affected by neurooncological surgery. One of the techniques that may be helpful in pre-operative planning of the extent of tumour removal and estimating possible complications seems to be functional magnetic resonance imaging (fMRI). The aim of the study was to develop valid procedures for neuropsychological assessment of various language functions visualisable by fMRI in healthy individuals.

Material and methods: In this fMRI study, 10 healthy (with no CNS pathology), right-handed volunteers aged 25-35 were examined using four tasks designed to measure different language functions, and one for short-term memory assessment. A 1.5-T MRI scanner performing ultrafast functional (EPI) sequences with 4-mm slice thickness and 1-mm interslice gap was used to detect the BOLD response to stimuli present­ed in a block design (30-second alternating blocks of activity and rest). The analyses used the SPM software running in a MATLAB environment, and the obtained data were inter­preted by means of colour-coded maps superimposed on structural brain scans.

Results: For each of the tasks developed for particular language functions, a different area of increased neuronal activity was found.

Conclusions: The differential localization of function-related neuronal activity seems interesting and the research worth continuing, since verbal communication failure may result from impairment of any of various language functions, and studies reported in the literature seem to focus on verbal expression only.