Otyłość jako czynnik ryzyka uszkodzeń oksydacyjnych lipidów błon komórkowych u kobiet w okresie pomenopauzalnym

Wstęp: Otyłość stanowi jeden z głównych modyfikowalnych czynników ryzyka wystąpienia wielu nowotworów, przy czym moc predykcyjna otyłości w odniesieniu do ryzyka nowotworzenia wzrasta u kobiet w okresie pomenopauzalnym. Z kolei proces kancerogenezy jest związany z nasileniem stresu oksydacyjnego. Jednym ze wskaźników stresu oksydacyjnego jest poziom peroksydacji lipidów (lipid peroxidation – LPO), będącej wynikiem oksydacyjnego uszkodzenia lipidów błon komórkowych.

Cel pracy: Ocena stężenia LPO u kobiet w okresie pomenopauzalnym z nadwagą lub otyłością.

Materiały i metody: Do badania zakwalifikowano 42 kobiety w okresie pomenopauzalnym, w tym 35 kobiet z nadwagą lub z otyłością [wskaźnik masy ciała (body mass index – BMI) ł 25 kg/m²] oraz 7 kobiet z BMI < 25 kg/m² (grupa kontrolna), odpowiednio dobranych pod względem wieku. Stężenie dialdehydu malonowego oraz 4-hydroksyalkenali (malondialdehyde + 4-hydroxyalkenals – MDA + 4-HDA) jako wskaźnika LPO mierzono w surowicy. Dodatkowo, w analizie statystycznej wyników badania uwzględniono wartości innych wskaźników klinicznych i biochemicznych związanych z otyłością.

Wyniki: Poziom LPO był istotnie podwyższony u kobiet w okresie pomenopauzalnym z nadwagą lub otyłością i zwiększał się w kolejnych przedziałach BMI. Odnotowano dodatnią korelację pomiędzy poziomem LPO a masą ciała, BMI, obwodem talii, obwodem bioder i wskaźnikiem talia : biodra (waist : hip ratio – WHR). Masa ciała stanowiła jedyny niezależny dodatni czynnik predykcyjny dla nasilonego stresu oksydacyjnego. Z kolei poziom LPO stanowił jedyny dodatni czynnik determinujący otyłość.

Wnioski: Zwiększenie masy ciała przyczynia się bezpośrednio do nasilenia uszkodzenia oksydacyjnego lipidów błon komórkowych u kobiet w wieku pomenopauzalnym, co może stanowić jeden z mechanizmów podwyższonego ryzyka kancerogenezy.

Introduction:Obesity does constitute one of the most common modifiable risk factors for cancer, with further increase in the risk in postmenopausal women. In turn, the process of cancerogenesis is associated with the
enhanced oxidative stress. Lipid peroxidation (LPO), resulting from oxidative damage to membrane lipids, is the most frequently examined process to evaluate oxidative damage to macromolecules.

Aim of the study: The aim of the study was to evaluate the LPO level in overweight and obese postmenopausal women.

Materials and methods: Forty two postmenopausal women, i.e. 35 overweight or obese with a body mass index (BMI) ł 25 kg/m², and 7 with BMI < 25 kg/m² (Controls), well matched for age, were enrolled in the study. Concentration of malondialdehyde + 4-hydroxyalkenals (MDA + 4-HDA), as an index of LPO, was measured in the serum. Clinical and laboratory parameters, which are frequently affected by obesity, were also measured in the study.

Results: The LPO level increased in overweight and obese postmenopausal women and its further increase was observed with the increasing BMI. Additionally, the LPO level correlated positively with body mass, BMI, waist or hip circumference and waist: hip ratio (WHR). Body weight was the only independent positive predictor for increased oxidative stress. In turn, the LPO level was the only independent positive determinant for obesity.

Conclusions: Increased body mass does contribute directly to enhanced oxidative damage to membrane lipids in postmenopausal women, a phenomenon which may constitute one of the mechanisms of an increased cancer risk.