Gruźlica jest chorobą zakaźną, wywołaną przez prątek gruźlicy Mycobacterium tuberculosis. Charakterystyczne dla gruźlicy jest tworzenie ziarniny, zwanej inaczej gruzełkami. Gruźlica zajmuje zwykle płuca, ale może także w wyniku rozsiewu krwiopochodnego płuc, występować w innych miejscach ciała (gruźlica pozapłucna). Gruźlica pozostaje ważnym problemem zdrowotnym na świecie. Większość zachorowań i zgonów występuje w krajach rozwijających się, ale kraje zamożne także nie są wolne od problemu gruźlicy. Gruźlica powoduje więcej zgonów niż inne choroby zakaźne. Według oceny Światowej Organizacji Zdrowia (World
Health Organization – WHO) w latach 90. ub. wieku zachorowało 90 mln osób, 30 mln grozi śmierć.






Gruźlica wywołana przez prątek bydlęcy Mycobacterium bovis, przenoszona na ludzi przez mleko przestała być problemem w krajach rozwiniętych, gdzie wybito zakażoną trzodę, a mleko poddaje się pasteryzacji.

Obecnie prawie wszystkie przypadki gruźlicy są wynikiem kontaktu z chorym i wdychania kropelek plwociny zakażonych prątkami gruźlicy. Kropelki powstają, gdy chory na gruźlicę kaszle, kicha, śmieje się i mówi. Głównym zagrożeniem są chorzy z dodatnimi rozmazami plwociny czyli obficie prątkujący, z jamami w płucach, także chorzy na gruźlicę tchawicy i gardła. Kropelki unoszą się w powietrzu i jeśli są odpowiednio małe, tzn. mają średnicę 1–5 mm, dostają się drogami oddechowymi do pęcherzyków płucnych, gdzie rozwija się zakażenie. Każda z małych kropelek przenosi 2 lub 3 prątki.

Nawet 1 prątek może wystarczyć do zakażenia gruźlicą, ale ryzyko jest tym większe, im bliższy i dłuższy jest kontakt z chorym, w którego plwocinie obecne są prątki.
W zamkniętych pomieszczeniach prątki mogą pozostawać zawieszone w powietrzu przez długi czas, aż do ich usunięcia przez wentylację, filtrację lub zniszczenie promieniami ultrafioletowymi. Promienie słoneczne zabijają prątki w ciągu 5 min.
Ważne jest, aby chorzy podczas kaszlu zasłaniali usta i odwracali głowę od osoby stojącej w pobliżu. Używane przez chorych papierowe chusteczki powinny być palone lub wrzucane do pojemników na odpadki, wyłożonych torbami plastikowymi usuwanymi bez otwierania. W szpitalach chorzy opuszczający oddziały izolacyjne powinni nosić maski przykrywające usta i nos. Właściwe wietrzenie pomieszczeń, w których przebywają chorzy prątkujący redukuje...


Pełna treść artykułu...