en POLSKI
eISSN: 2084-9834
ISSN: 0034-6233
Reumatologia/Rheumatology
Current issue Archive Manuscripts accepted About the journal Supplements Editorial board Reviewers Abstracting and indexing Subscription Contact Instructions for authors Ethical standards and procedures
SCImago Journal & Country Rank


 
3/2013
vol. 51
 
Share:
Share:
more
 
 
abstract:
Short communication

Hanga Roa Hospital and rapamycin

Eugeniusz J. Kucharz

Reumatologia 2013; 51, 3: 233-234
Online publish date: 2013/06/26
View full text
Get citation
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wyspa Wielkanocna jest stosunkowo często odwiedzana przez polskich turystów i znam co najmniej kilku polskich reumatologów, którzy zwiedzili tę małą polinezyjską wysepkę leżącą na wschodnio-południowym Oceanie Spokojnym. Dlatego w przedstawionym sprawozdaniu pominę opisy tajemniczych posągów Moai, a podzielę się kilkoma uwagami nawiązującymi do problematyki medycznej.

Wyspa Wielkanocna (Isla de Pascua), czyli w miejscowym języku Rapa Nui lub Te Pito O Te Heuno, od 1888 r. należy do Chile i administracyjnie przynależy do prowincji Valparaíso. Wyspa jest miejscem najbardziej oddalonym od innych miejsc na Ziemi zamieszkałych przez ludzi – dzieli ją ponad 3500 km od najbliższej innej siedziby ludzkiej. Sama wyspa jest niewielka, ma długość ok. 25 km, a jej szerokość dochodzi tylko w jednym miejscu do 7,6 km.

Jedynym miastem Wyspy Wielkanocnej jest jej stolica o nazwie Hanga Roa. Jest to niewielkie miasteczko. W Hanga Roa znajduje się szpital powstały w 1913 r. i początkowo liczący tylko kilka łóżek. W 2012 r. w miejscu starego szpitala ukończono budowę nowego pawilonowego szpitala – Hanga Roa Hospital. Jest on połączony z zespołem ambulatoriów. Szpital obejmuje opieką lekarską blisko 4000 stałych mieszkańców Wyspy Wielkanocnej i licznie przybywających turystów. Liczba stałych mieszkańców zaczęła się zwiększać w ostatnich latach. Jeszcze w 1982 r. było ich mniej niż 2000. Jest to wynik migracji z kontynentalnego Chile i mieszanych małżeństw z rodowitymi Rapanuiczykami. Tych ostatnich było kiedyś na wyspie kilka tysięcy, ale choroby przywiezione m.in. przez handlarzy niewolników zdziesiątkowały rodzimą populację tak, iż pod koniec XIX wieku liczyła ona tylko ok. 100 osób. Groziło to całkowitym zanikiem istniejącej od VI wieku n.e. bogatej kultury Rapa Nui i dlatego w ostatnich latach czynione są intensywne wysiłki dotyczące odrodzenia tradycji, a przede wszystkim języka rdzennej ludności wyspy. Oficjalne napisy, w tym także w nowym szpitalu, są podane w języku pascualis (rapanui) i po hiszpańsku, a z uwagi na ruch turystyczny także po angielsku. W szkołach obowiązuje podręcznik języka pascualis z odpowiednikami słów po hiszpańsku, angielsku i francusku. Z uwagi na tradycję, a także ze względów komercyjnych rozwija się sztuka estradowa w stylu polinezyjskim. Jako ciekawostkę podam, że lekarz w pascualis nazywa się „taote”.

Nowoczesny szpital, otwarty w październiku 2012 r. przez prezydenta Chile Sebastíána Pin~erę...


View full text...






Quick links
© 2022 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.