Zmieńmy sposób diagnozowania nadciśnienia
Z prof. Zbigniewem Gaciongiem z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Antologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego rozmawia Bartłomiej Leśniewski
- Właściwe rozpoznanie nadciśnienia w Polsce to ciągle problem.
- I to jaki! Szacujemy, że poprawnie rozpoznajemy nadciśnienie jedynie u 56 proc. pacjentów. Oznacza to, że setki tysięcy pacjentów leczone są na nadciśnienie, choć wcale tego nie potrzebują, nie cierpią na to schorzenie. Ale także setki tysięcy osób, choć ma nadciśnienie nie są na nie leczone, choroba postępuje, wyrządza szkody, zwiększa ryzyko powikłań. Uznajemy, że jednym z powodów tego stanu rzeczy jest to, że diagnozując nadciśnienie posługujemy się pomiarem gabinetowym. Powinniśmy od tego odejść i w tej sprawie nadchodzi przełom.
- Na czym on polega?
- Polega on zastosowania bezpiecznego i wiarygodnego urządzenia ABPM, tzw. holtera ciśnieniowego. Pacjent nosi je jakiś czas, urządzenie rejestruje dane, które potem analizowane są przez lekarza. I dopiero na podstawie tej analizy wydawana jest diagnoza. Ryzyko pomyłki znacznie spada. Jedyny kłopot w tym, że to system kosztowny we wdrożeniu. Ale koniec okazuje się opłacalny. Znamy doświadczenia brytyjskie – tam zakup odpowiednich urządzeń zwrócił się po dwóch latach.
- W Polsce możemy mieć jednak spory kłopot z zebraniem sumy do zakupu odpowiedniej liczby urządzeń ABPM.
- Będziemy więc proponowali zastosowanie alternatywnego rozwiązania: odejścia od pomiaru gabinetowego na rzecz domowego. Wymagać ono będzie tradycyjnego aparatu do mierzenia ciśnienia w warunkach domowych oraz przeszkolenia pacjenta. Nie może być tak, że pacjent mierzy sobie ciśnienie, kiedy gorzej się poczuje – i od razu biegnie z wynikiem do lekarza. Nie może być i tak, że pacjent mierzy sobie ciśnienie tylko wtedy, gdy czuje się bardzo dobrze i popada w nieuzasadnione samouspokojenie.
Pomiar należy wykonywać przez tydzień, dwa razy dziennie, co dwanaście godzin. Pacjenci, którzy już stosują leki na nadciśnienie powinni badać się tuż przed ich przyjęciem. Wyniki należy zapisywać. Dopiero wyniki z całego tygodnia należy zanieść do lekarza, a diagnozę stawiać dopiero po ich przeanalizowaniu, uśrednieniu. To znacznie poprawi nasze wyniki w diagnostyce. Bo choć pomiar domowy to metoda nie tak doskonała jak ABPM, to na pewno bardziej wiarygodna niż dotychczas stosowany pomiar gabinetowy. I o tym chciałbym mówić na Top Medical Trends.
- I to jaki! Szacujemy, że poprawnie rozpoznajemy nadciśnienie jedynie u 56 proc. pacjentów. Oznacza to, że setki tysięcy pacjentów leczone są na nadciśnienie, choć wcale tego nie potrzebują, nie cierpią na to schorzenie. Ale także setki tysięcy osób, choć ma nadciśnienie nie są na nie leczone, choroba postępuje, wyrządza szkody, zwiększa ryzyko powikłań. Uznajemy, że jednym z powodów tego stanu rzeczy jest to, że diagnozując nadciśnienie posługujemy się pomiarem gabinetowym. Powinniśmy od tego odejść i w tej sprawie nadchodzi przełom.
- Na czym on polega?
- Polega on zastosowania bezpiecznego i wiarygodnego urządzenia ABPM, tzw. holtera ciśnieniowego. Pacjent nosi je jakiś czas, urządzenie rejestruje dane, które potem analizowane są przez lekarza. I dopiero na podstawie tej analizy wydawana jest diagnoza. Ryzyko pomyłki znacznie spada. Jedyny kłopot w tym, że to system kosztowny we wdrożeniu. Ale koniec okazuje się opłacalny. Znamy doświadczenia brytyjskie – tam zakup odpowiednich urządzeń zwrócił się po dwóch latach.
- W Polsce możemy mieć jednak spory kłopot z zebraniem sumy do zakupu odpowiedniej liczby urządzeń ABPM.
- Będziemy więc proponowali zastosowanie alternatywnego rozwiązania: odejścia od pomiaru gabinetowego na rzecz domowego. Wymagać ono będzie tradycyjnego aparatu do mierzenia ciśnienia w warunkach domowych oraz przeszkolenia pacjenta. Nie może być tak, że pacjent mierzy sobie ciśnienie, kiedy gorzej się poczuje – i od razu biegnie z wynikiem do lekarza. Nie może być i tak, że pacjent mierzy sobie ciśnienie tylko wtedy, gdy czuje się bardzo dobrze i popada w nieuzasadnione samouspokojenie.
Pomiar należy wykonywać przez tydzień, dwa razy dziennie, co dwanaście godzin. Pacjenci, którzy już stosują leki na nadciśnienie powinni badać się tuż przed ich przyjęciem. Wyniki należy zapisywać. Dopiero wyniki z całego tygodnia należy zanieść do lekarza, a diagnozę stawiać dopiero po ich przeanalizowaniu, uśrednieniu. To znacznie poprawi nasze wyniki w diagnostyce. Bo choć pomiar domowy to metoda nie tak doskonała jak ABPM, to na pewno bardziej wiarygodna niż dotychczas stosowany pomiar gabinetowy. I o tym chciałbym mówić na Top Medical Trends.