@Article{Stankiewicz2003,
journal="Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia",
issn="1428-2526",
volume="7",
number="8",
year="2003",
title="Czerniak oka",
abstract="Czerniak jest najczęstszym nowotworem złośliwym gałki ocznej u dorosłych, stanowiącym 20 proc. wszystkich czerniaków. Guz występuje 8 razy częściej u osób rasy białej, typowo diagnozowany jest po 40. roku życia. W przeciwieństwie do siatkówczaka rodzinne występowanie czerniaka jest rzadkością.  Aspekty genetyczne czerniaka. Czerniak wywodzi się z neuroektodermalnych melanocytów, które w okresie embriogenezy migrują do spojówki, tęczówki, naczyniówki. Guz rozwija się na bazie znamienia barwnikowego lub jako transformacja de novo. Onkogeny zlokalizowane na chromosomach 3., 6., 9., 11., 18. uczestniczą w procesie kancerogenezy. Dużą rolę w etiopatogenezie czerniaka przypisuje się mutacjom genu supresorowego p53, którego produkt białkowy chroni nici DNA przed destrukcją.  Lokalizacja, morfologia i leczenie czerniaka. Czerniak spojówki stanowiący 2 proc. wszystkich czerniaków oka dotyczy osób po 50. roku życia. Rozwija się na podłożu pierwotnej, nabytej melanozy (50 proc.), znamienia barwnikowego (25 proc.). W 25 proc. przypadków guz jest zmianą pierwotną. Przerzuty często lokalizują się w okolicznych węzłach chłonnych, podobnie jak w czerniaku skóry. Lokalne usunięcie czerniaka spojówki z 2\–3 mm marginesem zdrowej tkanki jest uznaną metoda leczenia. Czerniak tęczówki w postaci ubarwionego lub amelanotycznego guza typowo lokalizuje się w dolnej części tęczówki. Jako forma rozlana \– heterochromia tęczówki, często powoduje jaskrę wtórną. Czerniak tęczówki w większości przypadków zbudowany jest z komórek wrzecionowatych typu A lub B. W leczeniu chirurgicznym stosuje się szeroką irydektomię, goniosydektomię, irydotrakekulektomię, w zaawansowanych guzach wykonuje się enukleację. Czerniak tylnego odcinka błony naczyniowej przyjmuje postać zlokalizowaną lub rozlaną. Rozwija się w większości przypadków na bazie melanozy ocznej, oczno-skórnej lub znamienia barwnikowego. W artykule przedstawiono czynniki ryzyka rozsiewu czerniaka naczyniówki. Autorzy opisali metody leczenia, takie jak fotokoagulacja, termoterapia przezźreniczna, terapia fotodynamiczna, radioterapia, brachyterapia, lokalne wycięcie, enukleacja i wskazania do ich zastosowania.",
author="Stankiewicz, Andrzej
and Figurska, Małgorzata",
pages="589--593",
url="https://www.termedia.pl/Melanoma-of-the-eye,3,1339,1,1.html"
}