@Article{Kotarski2011,
journal="Menopause Review/Przegląd Menopauzalny",
issn="1643-8876",
volume="10",
number="4",
year="2011",
title="Ryzyko choroby zatorowo-zakrzepowej związane z terapią hormonalną 
okresu okołomenopauzalnego",
abstract="Decydując się na włączenie terapii hormonalnej pacjentce w wieku okołomenopauzalnym, należy skrupulatnie ocenić korzyści i zagrożenia związane z leczeniem. Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych takiej terapii są powikłania zatorowo-zakrzepowe, które jednak występują niezwykle rzadko. Na podstawie wyników opublikowanych badań: WHI (  Women’s Health Initiative)  , HERS (  Heart and Estrogen/Progestin Replacement Study)  , HERS II (  Heart and Estrogen/Progestin Replacement Study follow-up)  , EVTET (  Estrogen in Venous Thromboembolism Trial  ), WISDOM (  Women’s International Study of Long Duration Oestrogen after Menopause  ), należy stwierdzić, że ryzyko tych zdarzeń u kobiet stosujących doustne leczenie hormonalne okresu okołomenopauzalnego, w porównaniu z populacją ogólną, jest dwu – trzykrotnie większe. W praktyce oznacza to osiem dodatkowych zachorowań na chorobę zatorowo-zakrzepową (ChZZ), przypadających na każde 10 000 kobiet w wieku 50–59 lat, o prawidłowej masie ciała, w trakcie 12 miesięcy stosowania kombinowanej terapii estrogenowo-progestagenowej. Ryzyko ChZZ jest związane głównie z działaniem metabolicznym estrogenów, chociaż w świetle najnowszych badań, także niektóre pochodne progestagenów wywołują podobne efekty kliniczne. Powikłania zatorowo-zakrzepowe występują najczęściej u kobiet rozpoczynających doustne leczenie hormonalne (w ciągu pierwszych 6 miesięcy stosowania), ale ryzyko ich występowania utrzymuje się na zwiększonym poziomie w ciągu pierwszych 2 lat terapii. O wiele bezpieczniejszą metodą terapii hormonalnej wydają się postaci przezskórne, które pozbawione są działania prokoagulacyjnego i nie zwiększają ryzyka ChZZ. Mimo że braku takiego działania pozbawione są również inne leki stosowane w łagodzeniu objawów niedoboru estrogenów (np. tibolon), to właśnie transdermalne preparaty hormonalne zawierające naturalny estrogen (17β-estradiol), powinny być rekomendowane u większości pacjentek w wieku okołomenopauzalnym.",
author="Kotarski, Jan
and Barczyński, Bartłomiej
and Kwaśniewski, Wojciech",
pages="275--278",
url="https://www.termedia.pl/-Menopause-hormone-therapy-and-the-risk-of-thromboembolic-disease-,4,17205,1,1.html"
}