@Article{Spaczyński2011,
journal="Menopause Review/Przegląd Menopauzalny",
issn="1643-8876",
volume="10",
number="4",
year="2011",
title="Endometrioza w wieku przed- i okołomenopauzalnym – jak leczyć?",
abstract="Endometrioza, czyli obecność gruczołów i podścieliska endometrium poza jamą macicy, dotyczy przede wszystkim kobiet w wieku reprodukcyjnym. Rozpoznawana może być jednak także u kobiet po menopauzie i u nastolatek. Częstość zachorowań u kobiet w wieku pomenopauzalnym szacuje się na 2–5% wszystkich przypadków, z czego większość zanotowano u kobiet stosujących estrogenową hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Etiopatogeneza powstawania ognisk endometrialnych po ostatniej miesiączce u pacjentek niestosujących HTZ może być powiązana z pozagonadalną aktywnością aromatazy – enzymu konwertujacego androstendion do estradiolu. Celem leczenia endometriozy w przypadku kobiet po menopauzie jest zniesienie dolegliwości bólowych. Efekt ten może zostać osiągnięty drogą leczenia farmakologicznego lub operacyjnego. Większość leków stosowanych w tej patologii ma na celu zmniejszenie ekspozycji na estrogeny. Do podstawowych grup zalicza się dwuskładnikowe hormonalne leki antykoncepcyjne (tabletki, plastry, pierścień dopochwowy), gestageny, a w terapii drugiego rzutu analogi gonadoliberyny (aGnHR), wkładkę wewnątrzmaciczną wydzielającą lewonorgestrel, danazol i gestrinon. Coraz częściej w przypadku kobiet po menopauzie stosuje się terapie eksperymentalne, zwłaszcza inhibitorami aromatazy, których mechanizm działania ukierunkowany jest na supresję lokalnej produkcji estrogenów. Leczenie operacyjne może także być terapią pierwszego rzutu u kobiet po menopauzie. W zależności od historii choroby, nasilenia dolegliwości oraz oczekiwań pacjentki zastosować można leczenie chirurgiczne w różnym zakresie – od miejscowego usunięcia zmian, poprzez przerwanie dróg przewodzenia bólu w miednicy mniejszej (neurektomia przedkrzyżowa), po usunięcie macicy bez przydatków lub z przydatkami.",
author="Spaczyński, Robert Z.
and Mitkowska, Agnieszka",
pages="302--308",
url="https://www.termedia.pl/-Endometriosis-in-pre-and-perimenopausal-age-how-to-treat-,4,17210,1,1.html"
}