@Article{Badowska-Kozakiewicz2012,
journal="Menopause Review/Przegląd Menopauzalny",
issn="1643-8876",
volume="11",
number="3",
year="2012",
title="Wybrane markery nowotworowe w rutynowej diagnostyce raka endometrium i szyjki macicy",
abstract="Rak endometrium występuje w większości u kobiet po menopauzie, a szczyt zachorowań przypada na wiek 55–65 lat. Obserwuje się także zwiększającą się liczbę młodych kobiet w okresie reprodukcyjnym zapadających na tę chorobę. Pod względem zapadalności na nowotwory złośliwe u kobiet w Polsce rak endometrium znajduje się na szóstym miejscu. Rak szyjki macicy jest najczęstszym nowotworem złośliwym narządu rodnego, zajmuje drugie miejsce pod względem występowania u kobiet. W Polsce rak szyjki macicy stanowi ok. 7,7% wszystkich nowotworów złośliwych u kobiet. Najczęstsze zgony występują w grupach wiekowych 45–49 i 65–74 lat. Zarówno rak endometrium, jak i szyjki macicy cechują się dużą umieralnością, dlatego poszukuje się nowych metod diagnostycznych i nowych markerów nowotworowych umożliwiających wcześniejsze rozpoznanie nowotworu. Markery nowotworowe definiowane są jako wysokocząsteczkowe substancje obecne we krwi lub moczu bądź związane z powierzchnią komórek nowotworowych. Markery nowotworowe odgrywają ważną rolę w diagnostyce nowotworów. W rutynowej diagnostyce raka endometrium i szyjki macicy zastosowanie znalazło wiele markerów, np. antygen nowotworowy ( carcinoma antigen  – CA) 125, antygen raka płaskonabłonkowego ( squamous cell carcinoma antigen  – SCC-Ag), tkankowy polipeptydowy antygen ( tissue polypeptide antigen  – TPA), tkankowy swoisty polipeptydowy antygen ( tissue polypeptyde specific antigen  – TPS) oraz CYFRA 21-1, a także naczyniowy czynnik wzrostu ( vascular endothelial growth factor  – VEGF), czynnik stymulujący kolonie granulocytarne ( granulocyte-colony stimulating factor  – G-CSF) i czynnik stymulujący kolonie makrofagowe ( macrophage-colony stimulating factor  – M-CSF). Poszukuje się jednak ciągle nowych związków chemicznych przydatnych we wczesnej diagnostyce, monitorowaniu leczenia oraz w wykrywaniu wznowy nowotworów endometrium i szyjki macicy.",
author="Badowska-Kozakiewicz, Anna",
pages="168--173",
url="https://www.termedia.pl/Selected-tumor-markers-in-the-routine-diagnosis-of-endometrial-and-cervical-cancer,4,18948,1,1.html"
}