@Article{Rumianowski2012,
journal="Menopause Review/Przegląd Menopauzalny",
issn="1643-8876",
volume="11",
number="5",
year="2012",
title="Czynniki środowiskowe wpływające na wiek wystąpienia naturalnej menopauzy u kobiet",
abstract="Menopauza oznaczająca zakończenie czynności generatywnej jajników występuje przeciętnie między 40.   a 58. rokiem życia kobiety. Powszechnie wiadomo, że im szybciej wystąpi, tym poważniejsze skutki zdrowotne może spowodować, nawet w przypadku wczesnego zastosowania menopauzalnej terapii hormonalnej. Najważniejsze krótkotrwałe następstwa menopauzy to objawy wypadowe (depresja, uderzenia gorąca, zaburzenia snu, kłopoty z libido), natomiast długotrwały niedobór estrogenów prowadzi do wystąpienia osteoporozy, chorób układu sercowo-naczyniowego, depresji, chorób degeneracyjnych układu nerwowego, zmian zanikowych okolicy moczowo-płciowej, skóry oraz zaburzeń narządów zmysłu.   Dlatego też ważnym zadaniem jest wyselekcjonowanie kobiet zagrożonych przedwczesnym wygaśnięciem czynności jajników. Istotnym zagadnieniem okazuje się więc identyfikacja czynników wpływających na wiek wystąpienia ostatniej naturalnej miesiączki. Analiza wyników odziedziczalności wskazuje, że wiek menopauzy jest cechą uwarunkowaną wieloczynnikowo. Proporcja wpływu czynników środowiskowych i genetycznych nie została jednak dokładnie oszacowana. Wśród determinant środowiskowych rozważa się wpływ m.in. czynników reprodukcyjnych (związanych z okresem rozrodczym), takich jak wiek menarche, liczba ciąż i potomstwa, socjoekonomicznych, jak wykształcenie, status materialny, czynników zdrowotnych, takich jak stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych czy związanych ze stylem życia, wśród których można wymienić aktywność fizyczną i stosowanie używek. Z kolei wśród czynników genetycznych rozpatruje się udział polimorfizmu genów kodujących enzymy szlaku biosyntezy estrogenów oraz niezależnych markerów rozsianych po całym genomie [badania sprzężeń i badania asocjacyjne całego genomu – GWAS ( genome-wide association studies )].",
author="Rumianowski, Bogdan
and Brodowska, Agnieszka
and Karakiewicz, Beata
and Grochans, Elżbieta
and Ryterska, Karina
and Laszczyńska, Maria",
pages="412--416",
doi="10.5114/pm.2012.31468",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pm.2012.31468"
}