@Article{Rutkowski2013,
journal="Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny",
issn="0033-2526",
volume="100",
number="1",
year="2013",
title="Czerniaki skóry – zasady postępowania 
diagnostyczno-terapeutycznego w 2013 roku",
abstract="Klasyczna charakterystyka czerniaka skóry obejmuje asymetrię zmiany, nierówny brzeg, heterogenność barw oraz średnicę powyżej 5 mm. Aktualne dane wskazują, że ponad 50% czerniaków skóry nie spełnia tych kryteriów. Dlatego podstawą klinicznej diagnostyki różnicowej i kwalifikacji do biopsji wycinającej jest obecnie dermoskopia. Dla ustalenia rozpoznania i określenia najważniejszych czynników rokowniczych podstawowe znaczenie ma biopsja wycinająca zmian barwnikowych skóry podejrzanych w kierunku wczesnego czerniaka (wycięcie całej grubości skóry i powierzchownej warstwy tkanki tłuszczowej). Wczesne rozpoznanie i chirurgiczne usunięcie czerniaka nie tylko poprawia rokowanie, ale daje szansę wyleczenia u około 90% chorych. Kolejne etapy postępowania terapeutycznego obejmują kwalifikację chorych do radykalnego wycięcia blizny po biopsji wycinającej z właściwymi marginesami oraz wykonania biopsji węzła wartowniczego. W przypadku przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych postępowaniem z wyboru jest wykonanie radykalnej limfadenektomii. Zaleca się włączanie chorych na czerniaki skóry o wysokim ryzyku nawrotu (przerzuty w węzłach chłonnych i/lub owrzodzenie pierwotnej zmiany) do prospektywnych badań klinicznych nad leczeniem uzupełniającym. Obecność przerzutów odległych wiąże się ze złym rokowaniem. W przypadku uogólnienia nowotworu zaleca się badanie w kierunku mutacji genu  BRAF>/i>. W stadium uogólnienia najbardziej właściwe jest stosowanie leczenia w ramach badań klinicznych. Długoletnie przeżycie dotyczy głównie chorych poddanych resekcji pojedynczych ognisk przerzutowych. W leczeniu systemowym – przede wszystkim pierwszej linii – u chorych z obecnością mutacji  BRAF  V600 znajduje zastosowanie wemurafenib (inhibitor BRAF), a w leczeniu drugiej linii może być użyty – zgodnie z europejskimi wskazaniami rejestracyjnymi – ipilimumab (przeciwciało anty-CTLA4). Chemioterapia z dakarbazyną jest postępowaniem mniej wartościowym.",
author="Rutkowski, Piotr
and J. Wysocki, Piotr
and I. Nowecki, Zbigniew
and Rudnicka, Lidia
and Nasierowska-Guttmejer, Anna
and Fijuth, Jacek
and Kalinka-Warzocha, Ewa
and Świtaj, Tomasz
and Wojtukiewicz, Marek
and Zegarski, Wojciech
and Jeziorski, Arkadiusz
and Krzemieniecki, Krzysztof
and Zaucha, Renata
and Filipczyk-Cisarż, Emilia
and Herman, Krzysztof
and Krzakowski, Maciej",
pages="1--15",
url="https://www.termedia.pl/Cutaneous-melanoma-diagnostic-and-therapeutic-guidelines-in-2013,56,20253,1,1.html"
}