@Article{Kubiak2013,
journal="Menopause Review/Przegląd Menopauzalny",
issn="1643-8876",
volume="12",
number="4",
year="2013",
title="Związki metabolizmu żelaza z rozwojem raka piersi u kobiet przed i po menopauzie",
abstract="Coraz większą uwagę zwraca się na związki metabolizmu żelaza z procesem karcynogenezy. Rola tego pierwiastka w rozwoju raka piersi jest jednak uzależniona od okresu życia, w jakim znajdują się kobiety: przed, czy po menopauzie. U kobiet miesiączkujących niedokrwistość i niedobór żelaza mogą przyczyniać się do podniesienia stężenia czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego ( vascular endothelial growth factor  – VEGF), będącego złym prognostykiem w nowotworach piersi. Duże stężenie estrogenów odgrywa również negatywną rolę, gdyż wolne rodniki wytwarzane w cyklu metabolicznym estradiolu przyczyniają się do uwolnienia żelaza z ferrytyny. Niezwiązane z białkiem żelazo jest szkodliwe, gdyż uczestniczy w reakcji Fentona, w której powstaje niezwykle reaktywny rodnik hydroksylowy uszkadzający lipidy i DNA. Zaprzestanie miesiączkowania po menopauzie minimalizuje utratę żelaza, co może z kolei doprowadzić do przeładowania organizmu tym pierwiastkiem i wzmocnić proces nowotworzenia poprzez przyspieszenie produkcji reaktywnych form tlenu ( reactive oxygen species  – ROS). Nieprawidłowa gospodarka żelazem w organizmie nie musi się jednak wiązać ze zwyczajami żywieniowymi. Metabolizm żelaza jest bowiem ściśle kontrolowany przez szereg białek, tak aby nie dopuścić do nadmiernego gromadzenia się w organizmie wolnej formy tego pierwiastka. Ferrytyna, ferroportyna, transferyna i jej receptor odgrywają rolę w rozwoju guza nowotworowego, gdyż szybko proliferujące komórki nowotworowe wykazują bardzo wysokie zapotrzebowanie na żelazo. Zmiany w metabolizmie tego metalu mogą być zatem wczesnym objawem procesu nowotworowego zarówno u kobiet przed, jak i po menopauzie.",
author="Kubiak, Tomasz",
pages="339--342",
doi="10.5114/pm.2013.37852",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pm.2013.37852"
}