@Article{Kisiel2004,
journal="Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia",
issn="1428-2526",
volume="8",
number="3",
year="2004",
title="Pierwotne i wtórne chłoniaki centralnego układu nerwowego",
abstract="Pierwotne chłoniaki centralnego układu nerwowego (PCNSL). PCNSL to najczęściej chłoniak z komórek B, o agresywnym przebiegu. Najczęściej opisywany jest u chorych z niedoborem odporności, zdarza się jednak także u chorych immunokompetentnych. Występuje głównie po 60. roku życia. O ile częstość występowania PCNSL w przebiegu zakażenia HIV zmalała w związku ze stosowaniem szerokiej terapii antywirusowej, zachorowalność na PCNSL u ludzi z prawidłowym układem odpornościowym stale rośnie.  Nie ma ustalonego standardu leczenia. Większość ośrodków proponuje duże dawki MTX \&#8211; (1\&#8211;8 g/m 2 ). W takich dawkach MTX osiąga stężenie terapeutyczne w płynie mózgowo-rdzeniowym. Stosowany jest również w skojarzeniu z innymi cytostatykami. Kontrowersyjne pozostaje napromienianie czaszki, do niedawna konwencjonalna metoda w leczeniu PCNSL. Niektóre doniesienia dowodzą jednak, że radioterapia nie ma przewagi nad leczeniem ogólnoustrojowym MTX, związana jest natomiast, zwłaszcza u ludzi starszych, z dużą neurotoksycznością. Sugeruje się więc odroczenie napromieniania do chwili nawrotu.  Wtórne chłoniaki centralnego układu nerwowego (SCNSL). Nacieki CSN występują najczęściej w chłoniakach o wyższej złośliwości \&#8211; przede wszystkim w chłoniaku Burkitta, chłoniakach limfoblastycznych, ale także w DLBCL. Ryzyko nacieku CSN związane jest z typem histologicznym chłoniaka, zajęciem szpiku kostnego. Wykazano większą częstość SCNSL u chorych z naciekami jąder i zatok przynosowych. Od dawna ustalona jest wartość profilaktyki SCNSL w chłoniakach Burkitta i limfoblastycznych \&#8211; leczenie ogólnoustrojowe, dokanałowe i napromienianie czaszki jest standardem postępowania. W chłoniakach grudkowych i limfocytowych SCNSL pojawia się rzadko (ok. 1 proc.), nie ma więc wskazań do leczenia profilaktycznego. Zdecydowanie częściej nacieki CNS występują w chłoniakach o dużej złośliwości, szczególnie w DLBCL są zawsze związane ze złym rokowaniem. Ważne jest więc wytypowanie chorych ze zwiększonym ryzykiem zajęcia CSN i włączenie leczenia profilaktycznego. Ustalono następujące czynniki ryzyka: wiek <60 lat, podwyższone stężenie LDH, obniżone stężenie albumin, zajęcie węzłów chłonnych zaotrzewnowych, lokalizację pozawęzłową chłoniaka. Przyjmuje się, że profilaktyka nacieków CSN jest niezbędna, jeśli u chorego występują 4 z 5 wymienionych czynników ryzyka. Nie ma ustalonego modelu leczenia. Powszechnie stosowane są duże dawki MTX ogólnoustrojowo i dokanałowo.",
author="Kisiel, Elżbieta
and Wosztyl, Anna",
pages="136--141",
url="https://www.termedia.pl/Primary-and-secondary-central-nervous-system-lymphoma,3,2194,1,1.html"
}