@Article{Jaśkiewicz2004,
journal="Menopause Review/Przegląd Menopauzalny",
issn="1643-8876",
volume="3",
number="4",
year="2004",
title="Hormony a rak piersi \– uwagi onkologa",
abstract="Przez wiele lat hormonalna terapia zastępcza (HTZ) była powszechnie zalecana nie tylko w celu zlikwidowania objawów klimakteryjnych, ale również w celu obniżenia ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, osteoporozy oraz aby spowolnić fizjologiczny proces starzenia u kobiet w okresie menopauzalnym. Wyniki wielu randomizowanych badań klinicznych nie potwierdziły korzyści ze stosowania HTZ w celu zmniejszenia ryzyka zachorowania na chorobę wieńcową. Wielu autorów sugeruje wzrost ryzyka choroby serca u kobiet stosujących tę terapię. Liczne retrospektywne badania potwierdzają, że ryzyko wystąpienia raka piersi (RP) jest wyższe wśród kobiet stosujących HTZ i jest wprost proporcjonalne do długości trwania tej terapii. Ostatnie badania sugerują, że ryzyko RP wzrasta jeszcze bardziej, jeżeli estrogeny są kojarzone z progesteronem. Z drugiej strony, RP \„wyidukowany\” przez HTZ ma niższą złośliwość, jest lepiej zróżnicowany, lepiej reaguje na leczenie i dlatego lepiej rokuje. HTZ zwiększa ryzyko rozwoju raka endometrium, zwłaszcza jeśli prowadzona jest jako terapia tylko preparatami estrogenowymi. Obecnie należy ograniczyć wskazania do HTZ w celu zmniejszenia niektórych objawów wypadowych, takich jak suchość i świąd pochwy, poty, uderzenia gorąca oraz jako profilaktykę osteoporozy. Możliwość zastosowania HTZ u kobiet, które zakończyły leczenie z powodu RP i nie mają cech choroby, jest problemem otwartym. Pomimo że wstrzymano rekrutację do badania HABITS zajmującego się tym problemem, należy zaczekać na wyniki innych aktualnie prowadzonych prospektywnych, randomizowanych badań klinicznych. Główne zagadnienia w HTZ to kompromisowe dobranie odpowiedniej konfiguracji hormonów, wprowadzenie niskich dawek oraz indywidualne dostosowanie drogi podania leków.",
author="Jaśkiewicz, Janusz
and Wełnicka-Jaśkiewicz, Marzena",
pages="68--71",
url="https://www.termedia.pl/Hormones-and-breast-cancer-8211-oncologist-8217-s-remarks,4,2488,1,1.html"
}