@Article{Reitamo2004,
journal="Advances in Dermatology and Allergology/Postępy Dermatologii i Alergologii",
issn="1642-395X",
volume="21",
number="4",
year="2004",
title="Miejscowe leczenie immunomodulujące u chorych na atopowe zapalenie skóry",
abstract="Miejscowe preparaty glikokortykosteroidowe stosowane doraźnie są skutecznymi lekami w przypadku chorych na atopowe zapalenie skóry. Ich długotrwałe aplikowanie związane jest jednak z wieloma działaniami ubocznymi, jak ścieńczenie skóry, oporność na kortykosteroidoterapię, a nawet zahamowanie wzrostu dziecka. Niezbędne są zatem nowe alternatywne metody terapii atopowego zapalenia skóry oraz innych jednostek chorobowych, podatnych na leczenie preparatami glikokortykosteroidowymi. Pierwszą w nowej klasie miejscowych immunomodulatorów cząsteczką jest tacrolimus (FK506,  Protopic \® ), a kolejną wprowadzoną pimecrolimus (ASM 981, Elidel \® ). Obydwie cząsteczki wykazują podobieństwo strukturalne. W limfocytach wiążą się z tym samym receptorem komórkowym FK-binding protein (FKBP). Zdolność do łączenia się z FKBP determinuje ich skuteczność kliniczną, zależną od powstałego kompleksu \– FKBP-tacrolimus/pimecrolimus. Powstały tacrolimus/pimecrolimus-FKBP kompleks łączy się następnie z kalcyneuryną \– enzymem, odpowiedzialnym za wczesną aktywację limfocytów T. Konsekwencją połączenia się z kalcyneuryną jest zahamowanie translokacji NF-ATp (the nuclear factor for activated T cell protein \– jądrowy czynnik aktywacji białka limfocytów T) do jądra komórkowego. Prowadzi to do zahamowania pobudzenia limfocytów T na wczesnym jego etapie. Tacrolimus w odróżnieniu od pimecrolimusu wykazuje zdolność do hamowania funkcji komórek prezentujących antygen, takich jak komórki Langerhansa i komórki IDEC (inflammatory epidermal dendritic cells \– zapalne, naskórkowe komórki dendrytyczne). Zarówno tacrolimus, jak i pimecrolimus wywierają hamujący wpływ na czynność mastocytów i bazofilów. Skuteczność obu tych leków, w przypadku chorych na atopowe zapalenie skóry została udowodniona w badaniach prowadzonych w warunkach próby podwójnie ślepej kontrolowanej  placebo . Ze względu na brak supresyjnego wpływu wspomnianych preparatów na tkankę łączną opanowanie stanu zapalnego skóry prowadzi do całkowitego ustąpienia objawów klinicznych. Z kolei biodostępność leku jest ograniczona lub praktycznie zerowa. Głównymi objawami niepożądanymi, podawanymi przez pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych, było uczucie pieczenia i świądu skóry w miejscu aplikacji. Badania nad bezpieczeństwem długoterminowej terapii nie wykazały żadnych poza wymienionymi powyżej dodatkowych działań niepożądanych. Wyniki najnowszych badań dotyczących stosowania preparatu tacrolimus (maść) u chorych na atopowe zapalenie skóry wskazują, że monoterapia prowadzona przy zastosowaniu preparatu tacrolimus jest skuteczniejsza od konwencjonalnych metod leczenia, opartych m.in. na stosowaniu miejscowych preparatów glikokortykosteroidowych. Miejscowe preparaty immunomodulacyjne mogą zastąpić glikokortykosteroidy jako leki pierwszego rzutu, w leczeniu chorych na atopowe zapalenie skóry. Mogą one także okazać się skuteczne w leczeniu wyprysku i innych zapalnych dermatoz, takich jak niektóre odmiany łuszczycy, bielactwo, liszaj płaski, owrzodzenia związane z reumatoidalnym zapaleniem stawów czy piodermia zgorzelinowa.",
author="Reitamo, Sakari
and Remitz, Anita",
pages="159--165",
url="https://www.termedia.pl/Topical-Immunomodulation-in-atopic-dermatitis,7,2489,1,1.html"
}