@Article{Dyzmann-Sroka2015,
journal="Psychoonkologia",
issn="1429-8538",
year="2015",
title="„Europejski kodeks walki z rakiem” w aspekcie praktycznym",
abstract=" Wstęp:  Obserwowany w Europie wzrost zachorowań na nowotwory złośliwe stał się motorem napędowym do opracowania w 1987 r. prostych zaleceń, które poprzez kształtowanie motywacji, wiedzy i umiejętności miały doprowadzić do zmiany stylu życia.   Cel pracy:  Przedstawienie zaleceń „Europejskiego kodeksu walki z rakiem” jako narzędzia służącego do obniżenia zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe.   Materiał i metody:  Autorskie tłumaczenie czwartej, anglojęzycznej edycji „Europejskiego kodeksu walki z rakiem” wraz z analizą podstawowych wskaźników statystycznych z bazy GLOBOCAN i Krajowego Rejestru Nowotworów.   Wyniki i wnioski : Kodeks zawiera 12 prostych zaleceń: Nie pal! Uczyń dom miejscem wolnym od dymu tytoniowego! Dbaj o utrzymanie prawidłowej masy ciała! Bądź aktywny fizycznie! Odżywiaj się zdrowo! Ogranicz spożycie alkoholu! Rozsądnie korzystaj ze słońca! Chroń się przed szkodliwym działaniem substancji rakotwórczych! Chroń się przed szkodliwym promieniowaniem! Staraj się karmić piersią, ogranicz HTZ. Pamiętaj o szczepieniach! Uczestnicz w programach badań przesiewowych w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi, szyjki macicy, jelita grubego! Badania wykazują, że przynajmniej 1/3 zachorowań na nowotwory złośliwe można uniknąć poprzez zdrowy styl życia, a kolejną 1/3 można wcześnie wykryć i skutecznie leczyć. Niestety, jak dowodzą badania, Polacy nie mają świadomości komplementarności profilaktyki pierwotnej i wtórnej, pomimo wiedzy o tym, jak zdrowo żyć, nie zmieniają swojego stylu życia: palą tytoń, nie stosują zdrowej diety, są otyli i mało aktywni fizycznie. Poprzez budowanie świadomości onkologicznej należy przekonywać i zachęcać społeczeństwo do zmiany postaw zdrowotnych. Jeśli edukatorom nie uda się zmienić stylu życia Polaków, za 20–40 lat może się okazać, że nie będzie miał nas kto i za co leczyć.",
author="Dyzmann-Sroka, Agnieszka
and Nowak, Agata",
pages="110--115",
doi="10.5114/pson.2015.55120",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pson.2015.55120"
}