@Article{Rutkowski2016,
journal="Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny",
issn="0033-2526",
volume="103",
number="1",
year="2016",
title="Czerniaki skóry – zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w 2016 roku",
abstract="Podstawą klinicznej diagnostyki różnicowej i kwalifikacji do biopsji wycinającej jest obecnie dermoskopia. Dla ustalenia rozpoznania i określenia najważniejszych czynników rokowniczych podstawowe znaczenie ma biopsja wycinająca zmian barwnikowych skóry nasuwających podejrzenie wczesnego czerniaka (wycięcie całej grubości skóry i powierzchownej warstwy tkanki tłuszczowej). Wczesne rozpoznanie i chirurgiczne usunięcie czerniaka nie tylko poprawia rokowanie, lecz także daje szansę wyleczenia około 90% chorych. Kolejne etapy postępowania terapeutycznego obejmują kwalifikację chorych do radykalnego wycięcia blizny po biopsji wycinającej z właściwymi marginesami oraz wykonania biopsji węzła wartowniczego. W przypadku przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych postępowaniem z wyboru jest wykonanie radykalnej limfadenektomii. Zaleca się włączanie chorych na czerniaki skóry o wysokim ryzyku nawrotu (przerzuty w węzłach chłonnych i/lub owrzodzenie pierwotnej zmiany) do prospektywnych badań klinicznych nad leczeniem uzupełniającym. Obecność przerzutów odległych wiąże się ze złym rokowaniem. W sytuacji uogólnienia nowotworu konieczne jest wykonanie badania w kierunku mutacji genu BRAF. Długoletnie przeżycia dotyczą głównie chorych poddanych resekcji pojedynczych ognisk przerzutowych. W systemowym leczeniu – przede wszystkim pierwszej linii – u chorych z obecnością mutacji BRAF V600 znajduje zastosowanie inhibitor BRAF – wemurafenib lub dabrafenib (preferencyjnie w skojarzeniu z inhibitorem MEK), oraz – niezależnie od statusu mutacji BRAF – immunoterapia przeciwciałami anty-PD-1 (niwolumab lub pembrolizumab), ewentualnie ipilimumab (przeciwciało anty-CTLA4).",
author="Rutkowski, Piotr
and J. Wysocki, Piotr
and Nasierowska-Guttmejer, Anna
and Fijuth, Jacek
and Kalinka-Warzocha, Ewa
and Świtaj, Tomasz
and Jeziorski, Arkadiusz
and Szacht, Milena
and Zegarski, Wojciech
and Wysocki, Wojciech M.
and Rudnicka, Lidia
and Owczarek, Witold
and Krzakowski, Maciej",
pages="1--18",
doi="10.5114/dr.2016.57736",
url="http://dx.doi.org/10.5114/dr.2016.57736"
}