@Article{Szczylik2004,
journal="Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia",
issn="1428-2526",
volume="8",
number="9",
year="2004",
title="Docetaksel i paklitaksel: porównanie ich budowy, farmakologii oraz mechanizmów oporności",
abstract="Obecnie dysponujemy dwoma taksanami (paklitaksel oraz docetaksel), które są powszechnie stosowane w leczeniu nowotworów złośliwych. Leki te są otrzymywane na drodze półsyntetycznej z igieł cisu europejskiego (Taxus baccata). Różnica w budowie tych substancji dotyczy dwóch bocznych grup przy atomach węgla 10 i 13. Główny poznany mechanizm działania przeciwnowotworowego taksanów związany jest z wpływem na mikrotubule poprzez zwiększanie polimeryzacji tubuliny oraz hamowanie depolimeryzacji mikrotubuli. Opisywane jest ponadto oddziaływanie taksanów na białka towarzyszące mikrotubulom (MAPs), białka cyklu komórkowego oraz szlaki apoptozy. Paklitaksel ma nieliniową farmakokinetykę wg modelu dwukompartmentowego i charakteryzuje się zmiennością stężenia leku w surowicy w zależności od podanej dawki. Natomiast farmakokinetyka docetakselu po krótkim podaniu dożylnym przedstawia się liniowo wg modelu trójkompartmentowego. Oporność na taksany jest wieloczynnikowa, poprzez mechanizmy zmniejszające dostęp leków do ich celów działania oraz obniżające komórkową odpowiedź na interakcje lek/cel działania. Wśród pierwszej grupy czynników największe znaczenie w oporności na taksany ma wzrost ekspresji genu MDR-1 kodującego glikoproteinę P, który jest odpowiedzialny za występowanie zjawiska oporności wielolekowej. W drugiej grupie czynników, które warunkują oporność na taksany najistotniejszy wpływ mają zaburzenia równowagi dynamicznej w stabilności mikrotubul, zmiany ilościowe białek towarzyszących mikrotubulom (głównie białka MAP-2, białka tau), zmiany w budowie tubuliny beta, wzrost mechanizmów naprawy DNA oraz zmiany w cyklu komórkowym i szlakach regulujących apoptozę. W pracach przedklinicznych, jak i w opublikowanych badaniach klinicznych fazy II stwierdzono zjawisko częściowej krzyżowej oporności pomiędzy taksanami. Zarówno teoretyczne, jak i kliniczne prace stwarzają przesłanki pozwalające na zastosowanie jednego z taksanów w przypadku występowania oporności na drugi lek tej grupy.",
author="Szczylik, Cezary
and Bodnar, Lubomir
and Miedzińska-Maciejewska, Magdalena",
pages="435--446",
url="https://www.termedia.pl/Docetaxel-and-paclitaxel-comparison-of-their-pharmacology-and-mechanisms-of-resistance,3,2750,1,1.html"
}