@Article{Malewska2016,
journal="Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology",
issn="1896-6764",
volume="11",
number="1",
year="2016",
title="Depresja poudarowa – rozpowszechnienie i czynniki ryzyka",
abstract="Najczęstszym problemem psychiatrycznym u osób po udarze mózgu jest depresja poudarowa ( post-stroke depression  – PSD). Intensywne badania nad PSD prowadzone są od drugiej połowy lat 70. XX wieku. W niniejszej pracy przedstawiono przegląd piśmiennictwa na temat rozpowszechnienia i czynników ryzyka PSD. Ostatnie metaanalizy wskazują, że depresja występuje średnio u 1/3 pacjentów, którzy doznali udaru mózgu. Czynniki ryzyka depresji poudarowej można podzielić na socjodemograficzne, genetyczne, związane ze stanem zdrowia poprzedzającym udar oraz związane z samym udarem. Wśród czynników socjodemograficznych wykazano częstsze występowanie PSD u płci żeńskiej, w starszym wieku, jak również w przypadku braku wsparcia społecznego. Genetycznym czynnikiem ryzyka PSD jest występowanie depresji w rodzinie pacjenta. Badania genetyczno-molekularne wykazały związek depresji poudarowej z genami układu serotoninergicznego (głównie transportera serotoniny) oraz genem czynnika neurotropowego pochodzenia mózgowego ( brain-derived neurotrophic factor  – BDNF). Najważniejsze czynniki związane ze stanem zdrowia poprzedzającym udar i mogące determinować wystąpienie PSD to uprzednie występowanie depresji u danego pacjenta, cukrzyca i palenie tytoniu. Do czynników związanych z samym udarem mającym znaczenie dla występowania PSD należą ciężkość i nawrotowość udaru, jego lokalizacja, zmiany biochemiczne, nasilenie niepełnosprawności fizycznej oraz zaburzenia funkcji poznawczych. Większa wiedza na temat rozpowszechnienia i czynników ryzyka PSD może być pomocna zarówno w diagnostyce, jak i wdrożeniu odpowiedniego leczenia oraz rehabilitacji pacjentów po udarze mózgu.",
author="Malewska, Magda Katarzyna
and Jaracz, Jan
and Rybakowski, Janusz",
pages="6--11",
doi="10.5114/nan.2016.59979",
url="http://dx.doi.org/10.5114/nan.2016.59979"
}