@Article{Leppert2016,
journal="Psychoonkologia",
issn="1429-8538",
year="2016",
title="Jakość życia i zespoły bólowe u chorych na nowotwory płuc",
abstract="W Polsce rak płuca stanowi najczęstszą lokalizację guza u mężczyzn i trzecią u kobiet oraz pierwszą przyczynę zgonu mężczyzn i kobiet spośród chorób nowotworowych. Ze względu na niekorzystne rokowanie, złe wyniki leczenia, liczne objawy, znaczne obciążenie psychiczne, problemy socjalne i duchowe nowotwory płuc istotnie pogorszają jakość życia (JŻ) chorych i ich rodzin.  Dolegliwości bólowe stanowią częsty objaw nowotworów płuc. Ból może być spowodowany bezpośrednio przez rozwój miejscowy bądź rozsiew nowotworu, pośrednio przez rozwój choroby nowotworowej (zespoły paranowotworowe), leczenie onkologiczne i choroby współistniejące. Zespoły bólowe związane z miejscowym rozwojem guza dotyczą nacieku struktur klatki piersiowej: opłucnej, śródpiersia, żeber, nerwów międzyżebrowych i splotu ramiennego. U chorych z rozsiewem nowotworu ból może być spowodowany przerzutami do kości (zwłaszcza do kręgosłupa), narządów trzewnych (najczęściej wątroby i nadnerczy) i mózgowia.  Rozwój zespołów paranowotworowych, m.in. wyniszczenia (zespół anoreksja–kacheksja–astenia) prowadzi do zaników mięśniowych, co sprzyja wystąpieniu przykurczu mięśni, natomiast osteoartropatia przerostowa może być przyczyną bólu stawowo-mięśniowego. Dolegliwości bólowe mogą być wywołane leczeniem przeciwnowotworowym miejscowym (głównie zabiegami otwarcia klatki piersiowej i uszkodzeniem nerwów międzyżebrowych), a także systemowym podaniem cytostatyków, zwłaszcza pochodnych platyny (bolesna polineuropatia obwodowa). Przyczyną dolegliwości bólowych może być rozwój chorób współistniejących, np. zmian zwyrodnieniowych stawów czy osteoporozy. Kaszel z kolei może powodować bądź nasilać ból w klatce piersiowej.  Leczenie bólu u chorych na nowotwory płuc jest oparte na farmakoterapii, która może być uzupełniona technikami interwencyjnymi, co istotnie poprawia JŻ, także dzięki wsparciu psychosocjalnemu i duchowemu chorych i rodzin oraz wdrożeniu modelu zintegrowanej opieki onkologicznej i wspierającej (wczesna opieka paliatywna).",
author="Leppert, Wojciech",
pages="98--104",
doi="10.5114/pson.2016.62057",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pson.2016.62057"
}