@Article{Marczuk-Kolada2005,
journal="Przewodnik Lekarza/Guide for GPs",
issn="1505-8409",
year="2005",
title="Rola lekarza rodzinnego w leczeniu wybitych przednich zębów stałych u dzieci i młodzieży",
abstract="Od szybkiego i prawidłowego postępowania lekarzy pierwszego kontaktu zależy zachowanie utraconego przez dziecko zęba stałego. Zabieg replantacji, czyli ponownego umieszczenia w zębodole wybitego zęba, powinien być przeprowadzony w jak najkrótszym czasie od urazu. Najlepsze rezultaty uzyskuje się wówczas, gdy replantacja wykonana zostanie już 20\–30 min po urazie. Komórki ozębnej mają wówczas szansę pozostać żywe i tkanka może ulec regeneracji. W takich okolicznościach odsetek powodzeń leczenia wynosi od 85 do 97 proc. Im dłuższy czas przebywania zęba poza jamą ustną, zwłaszcza w suchym środowisku, tym wyższy odsetek powikłań po replantacji. Gdy obawa przed replantacją jest zbyt duża, wówczas obowiązkiem każdego z lekarzy rodzinnych jest zabezpieczenie wybitego zęba (bez dotykania korzenia), w odpowiednim medium transportowym, którego zadaniem jest utrzymanie przy życiu komórek więzadeł ozębnowych. Takie roztwory powinny być sterylne, o właściwym pH i osmolarności. Najlepszym z nich jest biologiczny roztwór Hanksa, dostępny w postaci gotowego zestawu Save-A- -Tooth (ząb w takim środowisku można przechowywać nawet do 24 godz.). Byłoby wskazane, aby zestaw zawierający ten roztwór znajdował się w każdym gabinecie lekarza rodzinnego. Z powodzeniem można stosować również roztwory do przechowywania soczewek kontaktowych, sól fizjologiczną, mleko lub w ostateczności wodę. Wybity ząb wraz z pacjentem należy jak najszybciej dostarczyć do stomatologa.  Dalsze postępowanie z wybitym zębem leży już w gestii lekarza stomatologa. Zęby takie wymagają długotrwałego leczenia.",
author="Marczuk-Kolada, Grażyna
and Łuczaj-Cepowicz, Elżbieta
and Kiss, Bogumił",
pages="76--83",
url="https://www.termedia.pl/Family-doctors-8217-role-in-treatment-of-childrens-and-teenagers-dislocated-front-permanent-teeth,8,3929,1,1.html"
}