@Article{Chojak2022,
journal="Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology",
issn="1896-6764",
volume="17",
number="3",
year="2022",
title="Aktualne koncepcje dotyczące patogenezy oraz terapii lęku i strachu",
abstract="Praca przedstawia przegląd aktualnej wiedzy dotyczącej rozumienia neuronaukowego oraz biologicznego podłoża lęku i strachu. Opisano szczegółowo konceptualizację modelu obwodu przetrwania i motywacji obronnej. W modelu tym określenia lęk i strach ograniczone są do stanów umysłowych związanych ze świadomym doświadczaniem emocji, w przeciwieństwie do nieświadomych reakcji autonomicznego układu nerwowego. Wprowadzona terminologia może mieć implikacje kliniczne w psychoterapii, ponieważ ludzie szukają pomocy głównie z powodu subiektywnie odczuwanego lęku i strachu, a efektywność interwencji związanych ze zdrowiem psychicznym jest oceniana na podstawie doświadczania tych stanów umysłowych. Następnie opisano zwięźle podłoże zaburzeń lękowych z położeniem akcentu na kluczową rolę sympatycznej i parasympatycznej części układu nerwowego. Ze względu na rozpowszechnienie zaburzeń lękowych oraz nadmiarowego lęku na poziomie subklinicznym wśród młodzieży i dorosłych zaproponowano zastosowanie profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego zogniskowanej na zapobieganiu zaburzeniom lękowym i związanym ze strachem. Model terapii akceptacji i zaangażowania ( acceptance and commitment therapy  – ACT) jest oddziaływaniem o potwierdzonej naukowo skuteczności. Wspiera on budowanie elastyczności psychologicznej, włącza techniki uważności, które umożliwiają zmianę anoetycznej formy świadomości, oraz wprowadza ćwiczenia oddechowe, które mogą stymulować sympatyczny układ nerwowy poprzez aktywację nerwu błędnego. Z tego powodu model ACT jako narzędzie prewencyjne ma potencjał, by budować pomost między wynikami badań oraz psychologiczną i neuronaukową teorią a jej praktycznym zastosowaniem.",
author="Chojak, Agnieszka",
pages="132--139",
doi="10.5114/nan.2022.124690",
url="http://dx.doi.org/10.5114/nan.2022.124690"
}