@Article{Schimmelpfennig2023,
journal="Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology",
issn="1896-6764",
volume="18",
number="1",
year="2023",
title="Unikalne właściwości biologiczne i fizjologiczne endogennej 
N, N-dimetylotryptaminy z perspektywy funkcjonowania układu nerwowego",
abstract="N, N-dimetylotryptamina (DMT) jest alkaloidem indolowym, znanym powszechnie jako dwumetylowa pochodna tryptaminy. Należy do klasycznych psychodelików i występuje endogennie w wielu gatunkach roślin, u zwierząt i ludzi. Psychodeliczne efekty DMT prowadzą do zniekształceń wizualnych, np. postrzegania przestrzeni i czasu, oraz odczuć somatycznych. Jednak to nie wpływ DMT na zmiany świadomości, ale jego potencjał zdrowotny stanowi dziś przedmiot intensywnych dyskusji. Celem artykułu jest podsumowanie stanu badań wskazujących na unikalne właściwości biologiczne i fizjologiczne DMT z perspektywy funkcjonowania układu nerwowego. Omówiono jego występowanie, syntezę, a także rozważano funkcję DMT jako neuroprzekaźnika i jego powinowactwo do receptorów, w tym serotoninergicznych, oraz receptora sigma-1, dla którego DMT jest naturalnym ligandem. W artykule wymieniono główne receptory wiązania DMT wraz z ich efektami funkcjonalnymi. Wskazując na rolę DMT jako psychoplastogenu, wpływającego na neurogenezę, gliogenezę i plastyczność strukturalną i funkcjonalną, podkreśla się szczególnie możliwość wykorzystania potencjału terapeutycznego DMT. Wydaje się obiecujący, jeśli chodzi o zastosowanie w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych czy chorób neurodegeneracyjnych. Jednocześnie wykazuje właściwości neuroprotekcyjne i immunomodulacyjne oraz wzmaga efekty przeciwzapalne. N, N-dimetylotryptamina może też odgrywać zasadniczą rolę w ochronie komórek nerwowych w trakcie stresu oksydacyjnego, a wydzielanie DMT przy stanach bliskich śmierci jest traktowane jako naturalny mechanizm obronny ciała.",
author="Schimmelpfennig, Jakub
and Jankowiak-Siuda, Kamila",
pages="1--10",
doi="10.5114/nan.2023.129068",
url="http://dx.doi.org/10.5114/nan.2023.129068"
}