@Article{Murawiec2023,
journal="Psychiatria Spersonalizowana / Personalized Psychiatry",
issn="2720-7048",
volume="2",
number="2",
year="2023",
title="Pierwotne systemy według koncepcji Jaaka Pankseppa mogą stanowić element pozwalający na zrozumienie farmakoterapii psychiatrycznej",
abstract="Sytuacja, w której znalazła się psychiatria po publikacji pracy Moncrieff i wsp., ujawniła potrzebę nowego modelu, na którym można by opierać wyjaśnienie mechanizmów działania leków psychotropowych. Pomimo kumulacji nowej wiedzy na temat mechanizmów działania leków przeciwdepresyjnych, znanej ekspertom, uproszczone schematy rozumienia, zwłaszcza w wyjaśnianiu działania leków, oparte na pierwszej teorii monoaminergicznej okazały się łatwe do podważenia i dały asumpt do odrzucenia całej zgromadzonej dotychczas wiedzy i doświadczeń dotyczących działania leków należących do umownie zdefiniowanej grupy substancji przeciwdepresyjnych.  Moim zdaniem istnieje potrzeba przeformułowania rusztowania poznawczego, na którym oparte jest wyjaśnianie mechanizmów działania leków stosowanych w psychiatrii. Schemat z początków farmakoterapii, oparty na założeniu, że przyczyną pewnych zaburzeń (depresji, schizofrenii) są „za niskie” lub „za wysokie” poziomy określonego neuroprzekaźnika (serotoniny, dopaminy), nie odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy. Od dawna niemożliwe było utrzymanie tego schematu w kontekście transdiagnostycznej skuteczności działania leków. Nową formułę rozumienia działania leków może dostarczyć koncepcja psychofarmakologii skoncentrowanej na leku i koncepcja Jaaka Pankseppa dotycząca podstawowych systemów emocjonalnych mózgu.  Połączenie schematu myślowego dotyczącego farmakoterapii opartego na zrozumieniu profilu wpływu leku na funkcje psychiczne z wynikami i koncepcją Jaaka Pankseppa może, moim zdaniem, stanowić bardzo użyteczną i kompleksową podstawę myślenia o stosowaniu leków w psychiatrii. Pozwala również na włączenie ewentualnie pojawiających się nowych substancji terapeutycznych w już ustalone rusztowanie poznawcze, które jest na tyle elastyczne, że przewiduje możliwość pojawienia się nowych sposobów działania farmakologicznego. Niniejsza praca jest poświęcona przedstawieniu propozycji myślenia o psychofarmakoterapii w takim ujęciu.",
author="Murawiec, Sławomir",
pages="46--54",
doi="10.5114/psychs.2023.129297",
url="http://dx.doi.org/10.5114/psychs.2023.129297"
}