@Article{Śpiewak2024,
journal="Alergologia Polska - Polish Journal of Allergology",
issn="2353-3854",
volume="11",
number="3",
year="2024",
title="Europejska Seria Podstawowa, Polska Seria Podstawowa, Polski Standard… Dlaczego składy serii do testów płatkowych ulegają zmianom i jak to wpływa na praktykę kliniczną?",
abstract="Eksperci są zgodni, że obecnie jedyną wiarygodną metodą wykrywania alergii kontaktowej są testy płatkowe z haptenami. W związku z dużą liczbą znanych haptenów (ponad 5200) konieczne jest testowanie w pierwszym rzędzie tych, które są najczęstszą przyczyną alergii kontaktowej w danej populacji. Serie podstawowe do testów płatkowych są odpowiedzią na zapotrzebowanie lekarzy praktyków w tym zakresie. Skład serii podstawowej znacząco wpływa na skuteczność diagnostyczną testów płatkowych. Pierwszą polską serią podstawową był „Polski zestaw alergenów kontaktowych” (1970 r.). Historia europejskiej serii podstawowej rozpoczęła się od „Standardowej Serii Europejskiej” (1974 r.). W związku z nieustannymi zmianami środowiskowymi serie podstawowe muszą być regularnie aktualizowane. W artykule przedstawiono kryteria, przebieg oraz przegląd historyczny takich aktualizacji. Zmiany w składzie serii podstawowych wynikają z: 1) postępu wiedzy medycznej, np. zmian epidemiologicznych; 2) postępu technologicznego, np. ulepszonych podłoży; 3) ograniczeń technicznych, m.in. problemów z pozyskaniem wysokiej jakości surowców oraz 4) ograniczeń prawnych (nadmierna regulacja i wymagania rejestracyjne zniechęcające producentów do wprowadzania nowych i utrzymywania obecnych już na rynku haptenów diagnostycznych). Przedstawiono wpływ tych czynników na powstanie obecnego Polskiego Standardu I (PS I). Omówiono nowe hapteny w PS I: benzoizotiazolinon, glukozyd decylowy, karwon, pirosiarczyn sodu, siarczan 2,5-diaminotoluenu, seskwioleinian sorbitanu oraz mieszankę błękitów zawiesinowych 106/124. Autorzy podsumowują, że zmiany w seriach podstawowych są nieuniknione w związku ze zmianami w otoczeniu. Jednocześnie przestrzegają, że dająca się zauważyć w Europie tendencja do nadmiernej regulacji haptenów diagnostycznych może spowodować, że w przyszłości lekarze nie będą w stanie skutecznie reagować na pojawiające się fale nowych uczuleń podobne do znanych z niedawnej przeszłości epidemii alergii kontaktowej.",
author="Śpiewak, Radosław
and Ostrowski, Grzegorz
and Szendzielorz, Ewelina
and Kalicińska, Jadwiga",
pages="232--250",
doi="10.5114/pja.2024.142711",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pja.2024.142711"
}