@Article{Kobiernik2025,
journal="Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine",
issn="2081-0016",
year="2025",
title="Wczesna opieka paliatywna – przegląd narzędzi kwalifikacji, efektów klinicznych oraz modeli organizacji",
abstract="W ostatnich dekadach roœnie liczba chorych na nowotwory, co zwiększa zapotrzebowanie na opiekę paliatywną jako integralną część terapii onkologicznej. Wczesna opieka paliatywna (ang. early palliative care – EPC) definiowana jest jako wdrożenie wsparcia wielowymiarowego, tzn. fizycznego, emocjonalnego, społecznego i duchowego, już na etapie rozpoznania zaawansowanego nowotworu, równolegle z leczeniem przyczynowym. Kryteria kwalifikacji obejmują m.in. stan sprawnoœści, obciążenie objawami oraz progresję choroby, co jest ujęte w najczęściej wykorzystywanych narzędziach przesiewowych, takich jak kwestionariusze ESAS, DART i STEP. Badania kliniczne wskazują, że EPC może poprawiać jakość życia, łagodzić objawy depresji i bólu oraz wydłużać przeżycie, choć wyniki bywają niejednoznaczne i zależą od indywidualnego profilupacjenta oraz zakresu interwencji. Modele organizacyjne wczesnej opieki paliatywnej obejmują konsultacje interdyscyplinarne, sesje terapeutyczne, wizyty domowe czy telemedycynę. Aby EPC mogła być skutecznie wdrażana i rozwijana, zasadne jest prowadzenie dalszych wysokiej jakości badań, a w dłuższej perspektywie formułowanie rekomendacji dotyczących organizacji opieki, z możliwością ich adaptacji do realiów poszczególnych systemów ochrony zdrowia.",
author="Kobiernik, Adam T.
and Zagajewska, Aleksandra
and Żurawski, Andrzej
and Dzierżanowski, Tomasz",
doi="10.5114/pm.2025.154756",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pm.2025.154756"
}