@Article{Dumański2025,
journal="Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine",
issn="2081-0016",
year="2025",
title="Odleżyny w opiece paliatywnej – narzędzia oceny ryzyka wystąpienia i klasyfikacji",
abstract="Różnorodność dostępnych narzędzi oceny ryzyka wystąpienia i klasyfikacji odleżyn stanowi wyzwanie w doborze metod dostosowanych do potrzeb pacjentów objętych opieką paliatywną. Mimo powstania narzędzi oceniających ryzyko wystąpienia odleżyn specyficznych dla medycyny paliatywnej oraz ograniczonej walidacji klasycznych skal w tej populacji, w praktyce klinicznej nadal dominują skale Norton, Braden i Waterlow. W ocenie ryzyka wystąpienia odleżyn w tej grupie chorych znajdują zastosowanie również skale oceny ogólnej sprawności, takie jak Palliative Performance Scale (PPS). Mimo stosowania zwalidowanych metod oceny ryzyka oraz odpowiednich strategii profilaktycznych u pacjentów w ostatnim okresie życia mogą jednak wystąpić odleżyny nieuniknione, odzwierciedlające naturalny przebieg zaawansowanej choroby. W momencie pojawienia się odleżyny konieczna jest ocena stopnia jej zaawansowania, obecnie najczęściej zgodnie z międzynarodową klasyfikacją EPUAP/NPIAP. W praktyce klinicznej pozostają w użyciu także starsze skale klasyfikacji, takie jak skala Torrance’a, oraz narzędzia uzupełniające, np. model kolorowy. Istotnym uzupełnieniem klasyfikacji jest ocena dynamiki gojenia z zastosowaniem takich narzędzi, jak Pressure Ulcer Scale for Healing (PUSH). Technologie oparte na sztucznej inteligencji wspomagają ocenę ryzyka wystąpienia i klasyfikację odleżyn, stanowiąc obiecujący kierunek rozwoju opieki nad pacjentami z odleżynami.",
author="Dumański, Szymon P.
and Giemza, Katarzyna
and Pałuchowski, Michał
and Pomykała, Katarzyna
and Floriańczyk, Agnieszka
and Sulerzycki, Maciej
and Wawrzyńczuk, Edyta
and Dzierżanowski, Tomasz",
doi="10.5114/pm.2025.154760",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pm.2025.154760"
}