@Article{E. Żarczyńska2025,
journal="Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism",
issn="2081-237X",
volume="31",
number="3",
year="2025",
title="Fertility preservation methods in children with the risk of female hypogonadism – possibilities and limitations",
abstract="Choroby nowotworowe i ich leczenie, choroby genetyczne, zaburzenia metaboliczne i autoimmunizacyjne, leczenie hormonalne osób transpłciowych z przypisaną płcią żeńską mogą prowadzić do wczesnego hipogonadyzmu żeńskiego i ostatecznie do niepłodności. Diagnoza wygasania osi podwzgórze–przysadka–jajniki opiera się na testach hormonalnych (hormon antymüllerowski, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormony płciowe) i badaniach obrazowych (ultrasonografia, rezonans magnetyczny), ale metody przewidywania utraty funkcji gonad wymagają dalszego udoskonalenia. Z perspektywy pacjentki ważne jest zapewnienie możliwości zabezpieczenia materiału do wykorzystania w ewentualnych przyszłych procedurach wspomaganego rozrodu. Obecnie jedyną techniką, która dobrze sprawdza się u dziewcząt przed okresem dojrzewania, jest krioprezerwacja tkanki jajników (OTC).   Celem pracy jest analiza aktualnych metod zachowania płodności u dziewcząt i nastolatek, ich wskazań, ograniczeń oraz kierunków rozwoju.  Przeprowadzono przegląd literatury obejmujący badania opublikowane w latach 2020–2025, wyszukiwane z użyciem terminów: fertility preservation, children, adolescent. Uwzględniono badania kliniczne, metaanalizy oraz przeglądy systematyczne.  Najbardziej zaawansowaną metodą u dziewcząt pozostaje OTC, dzięki której odnotowano ponad 200 urodzeń, także po procedurach wykonanych w wieku przedpokwitaniowym. Diagnostyka rezerwy gonadalnej opiera się na oznaczeniach hormonalnych i badaniach obrazowych.  Zachowanie płodności u dzieci wymaga podejścia interdyscyplinarnego, wczesnej diagnostyki i dalszego rozwoju technik. Kluczowe jest także opracowanie standardów postępowania i zapewnienie równego dostępu do procedur.",
author="E. Żarczyńska, Małgorzata
and Gawlik-Starzyk, Aneta",
pages="127--132",
doi="10.5114/pedm.2025.155105",
url="http://dx.doi.org/10.5114/pedm.2025.155105"
}