@Article{Wąchal2025,
journal="Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology",
issn="1896-6764",
volume="20",
number="3",
year="2025",
title="W stronę dopaminowej hipotezy zespołu zaniedbywania stronnego",
abstract="Zespół pomijania stronnego jest złożonym zaburzeniem neuropsychologicznym, które wiąże się z trudnościami w analizie bodźców znajdujących się po przeciwnej stronie w stosunku do miejsca uszkodzenia mózgu. Wystąpienie tego deficytu ma zakorzenienie w wielu funkcjach poznawczych (uwaga, pamięć operacyjna, zdolności percepcyjne itd.) oraz motorycznych (planowanie, inicjowanie, hamowanie, szybkość ruchu itd.). W ustalaniu neurobiologicznego podłoża tego zespołu w literaturze neuropsychologicznej dominuje klasyczne podejście lokalizacyjne polegające na poszukiwaniu anatomicznych odpowiedników danego zaburzenia oraz próbie zidentyfikowania obszaru mózgu, którego uszkodzenie jest kluczowe dla wystąpienia deficytu – obszar ten jest uważany za krytyczny dla danej funkcji; ewentualnie podejście w paradygmacie sieci neuronalnych, które biorą pod uwagę możliwość równoczesnego, rozproszonego przetwarzania informacji. Perspektywy te relatywnie lepiej wyjaśniają deficyty obserwowane w neurologii, dużo gorzej radzą sobie natomiast ze złożonymi zmiennymi neuropsychologicznymi. Alternaty­wą dla tych paradygmatów (aczkolwiek w pewnym sensie analogiczną do podejścia sieciowego) jest próba ujęcia zmiennych neuropsychologicznych z punktu widzenia szlaków neuroprzekaźnikowych. Podejście to ma tę zaletę, że wraz z ustaleniami teoretycznymi otwiera drogę do interwencji terapeutycznych. Pozwala również na szersze stosowanie metody eksperymentu klinicznego. W niniejszym artykule uwaga została skupiona na najlepiej dotychczas przebadanym w tym kontekście neuroprzekaźniku – dopaminie, a konkretnie na funkcjonowaniu i zaburzeniach przetwarzania dopaminy w pięciu podstawowych szlakach.",
author="Wąchal, Krzysztof",
pages="159--167",
doi="10.5114/nan.2025.158211",
url="http://dx.doi.org/10.5114/nan.2025.158211"
}