@Article{Szacikowska2001,
journal="Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia",
issn="1428-2526",
volume="5",
number="3",
year="2001",
title="Współczesna interpretacja niepowodzeń hormonoterapii raka piersi",
abstract="W artykule zaprezentowano fakty oraz najbardziej prawdopodobny tok wydarzeń molekularnych i biologicznych, pojawiających się w komórkach raka piersi podczas 2 kolejnych etapów leczenia hormonalnego. Przedstawiony sposób rozumowania stanowi próbę współczesnej interpretacji, od dawna dobrze udokumentowanych faktów klinicznych związanych z przebiegiem leczenia hormonalnego, w oparciu o dostępne na obecnym etapie wiedzy wyniki intensywnie prowadzonych w ostatnich latach badań podstawowych. Szczególny nacisk położono na głębokie zmiany w biologii komórek raka piersi, mające charakter zmian adaptacyjnych, a wywołane estrogenową terapią ablacyjną. Procesy te bowiem w obliczu braku estrogenów zapoczątkowują uruchomienie potężnej maszynerii zmian w komórce, prowadzących do przestawienia regulacji wzrostu komórek raka piersi z endo- i parakrynnej na auto/intrakrynną, co w efekcie końcowym oznacza progresję fenotypu złośliwego. W artykule podjęto próbę szczegółowej analizy tego skomplikowanego procesu. Opiera się ona na kilku, stosunkowo niedawno poznanych faktach, które dość radykalnie zmieniły sposób rozumienia progresji raka piersi i dobrze tłumaczą niepowodzenia terapii hormonalnej.   Konstytucjonalna aktywacja transkrypcjonalna receptora estrogenowego przez peptydowe czynniki wzrostu pod nieobecność estrogenów jest jedną z najważniejszych zmian adaptacyjnych, leżącą u podstaw niepowodzenia terapii hormonalnej w raku piersi, prowadzącą do nasilenia proliferacji komórek. Towarzyszy jej wywołany antyestrogenami niesterydowymi, stosowanymi w antyestrogenowej terapii ablacyjnej, wzrost ekspresji genów HER2 i HER3, z następowym wzrostem w komórce liczby receptorów czynników wzrostu kodowanych przez te geny. Wzrost liczby tych receptorów w komórce jest wysoce onkogenny, wiąże się bowiem z wyjątkowo łatwym powstawaniem ich kompleksu heterodimerycznego, który jest jedną z najagresywniejszych onkoprotein i jest odpowiedzialny za wzrost intensywnej sygnalizacji mitogennej szlakiem ras\–raf\–MAPKs. Ta zintensyfikowana sygnalizacja, wywołująca wzrost aktywności MAPKs, jest bezpośrednią przyczyną progresji cyklu komórkowego i wzrostu dynamiki podziałów komórkowych. Z drugiej zaś strony, zwiększenie ekspresji receptorów HER2 i HER3 w komórce raka piersi oznacza wzrost wrażliwości tych komórek na zwiększone w nich poziomy produkowanych autokrynnie peptydowych czynników wzrostu o charakterze heregulin \– HRGs. W miarę pogłębiania się procesów adaptacyjnych w komórkach raka piersi, w odpowiedzi na pozbawienie ich dostępu do estradiolu, powstają coraz dogodniejsze warunki do sprawniejszego oddziaływania autokrynnych heregulin. Procesy te dodatkowo intensyfikują mitogenne sygnalizowanie, idące od heterodimeru HER2/HER3 szlakiem ras\–raf\–MAPKs, co jest kolejną przyczyną narastania dynamiki cyklu komórkowego i progresji fenotypu złośliwego.   Skróty: ER \– receptor estrogenowy, MAPK \– mitogen activated protein kinase, AR \– receptor androgenowy, HER \– human epidermal growth factor receptors family: HER1/EGFR, HER2/p185, HER3, HER4; TAM \– tamoksifen.",
author="Szacikowska, Ewa
and Kozłowski, Wojciech",
pages="99--104",
url="https://www.termedia.pl/Current-interpretation-of-hormonal-therapy-failure-in-breast-cancer,3,582,1,1.html"
}