@Article{Wiśniowski2026,
journal="Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology",
issn="1896-6764",
year="2026",
title="Przetwarzanie interoceptywne i jego dysfunkcje – zmiany w aktywacji kory wyspy w wybranych zaburzeniach psychicznych",
abstract=" Interocepcja to zdolność odbierania, przetwarzania i interpretowania sygnałów pochodzących z wnętrza ciała, takich jak rytm serca, oddech czy temperatura. Obejmuje zarówno nieświadome procesy utrzymujące homeostazę, jak i świadome odczuwanie stanów cieles­nych, które stanowią podstawę emocji, samoregulacji i poczucia cielesnej tożsamości. Interocepcja umożliwia organizmowi adekwatne reagowanie na zmieniające się warunki wewnętrzne i zewnętrzne, wspierając regulację emocjonalną i adaptacyjne zachowania. Strukturą mózgu kluczową dla przetwarzania interoceptywnego jest kora wyspy, której zróżnicowana budowa i rozległe połączenia pozwalają na integrację sygnałów somatycznych z procesami emocjonalnymi, percepcyjnymi i poznawczymi. Region ten tworzy wraz z przednią korą zakrętu obręczy tzw. sieć istotności, uczestniczącą w monitorowaniu znaczenia bodźców i koordynowaniu aktywności innych sieci mózgowych. W artykule omówiono aktualne dane neurobiologiczne dotyczące organizacji funkcjonalnej kory wyspy oraz jej znaczenia w zaburzeniach psychicznych, w których występują zakłócenia przetwarzania interoceptywnego. Zmiany w aktywności i łączności funkcjonalnej kory wyspy mają charakter transdiagnostyczny i mogą stanowić wspólny mechanizm dysfunkcji obserwowanych w depresji, zaburzeniach lękowych, schizofrenii oraz w zaburzeniach odżywiania. W depresji obserwuje się obniżoną aktywność kory wyspy, w zaburzeniach lękowych – jej hiperaktywację, w schizofrenii – zaburzoną łączność z innymi sieciami mózgu, a w zaburzeniach odżywiania – zróżnicowane wzorce aktywacji zależne od typu choroby. Interocepcja jawi się tym samym jako proces o fundamentalnym znaczeniu dla utrzymania równowagi fizycznej i psychicznej. ",
author="Wiśniowski, Piotr
and Kapała, Magdalena
and Jankowiak-Siuda, Kamila",
doi="10.5114/nan.2026.163182",
url="http://dx.doi.org/10.5114/nan.2026.163182"
}