@Article{Połubińska2026,
journal="Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology",
issn="1896-6764",
year="2026",
title="Zaburzenia poznawcze i terapia żywieniowa w encefalopatii wątrobowej: praca przeglądowa i opis przypadku",
abstract="      Encefalopatia wątrobowa (EW) jest częstym powikłaniem neuropsychiatrycznym zaawansowanej choroby wątroby charakteryzującym się spektrum zaburzeń poznawczych, behawioralnych i motorycznych, które zagrażają bezpieczeństwu pacjenta i jego niezależności funkcjonalnej. Jej patofizjologia jest wieloczynnikowa i obejmuje hiperamonemię, ogólnoustrojowe zapalenie, stres oksydacyjny oraz obrzęk astrocytów, a w konsekwencji zaburzenia neurotransmisji. Szczególną uwagę należy zwrócić na minimalną encefalopatię wątrobową (MEW) – subkliniczną, ale powszechną postać poprzedzającą jawną EW, związaną z upośledzeniem sprawności psychomotorycznej, zwiększoną częstością hospitalizacji i obniżoną jakością życia związaną ze zdrowiem. Z uwagi na wysoką częstość występowania niedożywienia i sarkopenii w marskości wątroby interwencja żywieniowa jest integralną częścią leczenia. Obecne zalecenia obejmują 30–35 kcal/kg/dobę i 1,2–1,5 g/kg/dobę białka, najlepiej pochodzenia roślinnego. Dodatkowe strategie obejmują częste posiłki, suplementację węglowodanów późnym wieczorem, uzupełnianie mikroelementów i preferowanie żywienia dojelitowego. Wczesne rozpoznanie i wielodyscyplinarne leczenie mają zasadnicze znaczenie dla optymalizacji wyników neurologicznych i funkcjonalnych.  ",
author="Połubińska, Karolina
and Dąbrowska, Patrycja
and Mieczkowska, Gabriela
and Bogdanowska-Charkiewicz, Dagmara",
doi="10.5114/nan.2026.163596",
url="http://dx.doi.org/10.5114/nan.2026.163596"
}