@Article{Kruk2006,
journal="Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia",
issn="1428-2526",
volume="10",
number="5",
year="2006",
title="Jedzenie owoców i warzyw a ryzyko raka piersi",
abstract="  Wstęp:  Rak piersi stanowi światowy problem zdrowotny kobiet w każdym wieku. Choroba ta zajmuje drugie miejsce wśród przyczyn zgonów kobiet z powodu nowotworów złośliwych. Wyniki większości badań epidemiologicznych wskazują, że dieta bogata w owoce i warzywa może chronić przed rakiem piersi.   Cel:  Celem pracy była analiza związku między konsumpcją owoców i warzyw, zażywaniem \&#946;-karotenu i innych witamin a ryzykiem wystąpienia raka piersi.   Materiał:  Prezentowane kliniczno-kontrolne badanie prowadzono od września 1997 r. do września 1998 r. u 257 kobiet (średnia wieku 55,0\&#177;11,3) chorych na raka piersi, z rozpoznaniem histopatologicznym inwazyjnym lub  in situ , operowanych w szczecińskich szpitalach w latach 1999\&#8211;2003. Grupę kontrolną stanowiło 565 zdrowych kobiet (średnia wieku 52,2\&#177;12,2), dobranych do chorych pod względem wieku i miejsca zamieszkania.   Metody:  Badane kobiety wypełniły strukturalny, szczegółowy kwestionariusz zawierający pytania o dane socjodemograficzne; czynniki ginekologiczne (wiek pierwszej miesiączki, wiek pierwszego porodu, liczbę porodów); styl życia (ćwiczenia/sporty w ciągu życia w czasie wolnym od pracy, spożywanie alkoholu oraz owoców i warzyw, przeżycie stresu psychicznego); dane antropologiczne (wzrost, masa ciała); aktywność fizyczną w pracy. Wskaźniki ryzyka (OR) i 95-% przedziały ufności (CI) obliczono metodą wieloczynnikowej logistycznej regresji.   Wyniki:  Kobiety, których dieta bogata była w owoce i warzywa (jedzone codziennie lub kilka razy dziennie) wykazywały zdecydowanie niższe ryzyko zachorowania na raka piersi niż te, które jadły te produkty bardzo rzadko (okazjonalnie, raz na miesiąc, kilka razy w miesiącu) OR=0,30; 95% CI=0,18\&#8211;0,50, Ptrend<0,001. Podobnie wyraźny związek między jedzeniem tych produktów a ryzykiem raka piersi zaobserwowano w podgrupach kobiet o różnym wskaźniku masy ciała. Natomiast w podgrupach o różnym poziomie aktywności fizycznej w czasie wolnym od pracy ochronny wpływ obserwowano tylko u kobiet określonych jako mało i średnio aktywne. Zażywanie witaminy C, multiwitaminy, \&#946;-karotenu nie miało związku z obniżeniem ryzyka zachorowania na raka piersi.   Wnioski:  Przeprowadzona obserwacja potwierdza, że częste jedzenie owoców i warzyw może redukować ryzyko zachorowania na raka piersi.",
author="Kruk, Joanna",
pages="224--230",
url="https://www.termedia.pl/Fruits-and-vegetables-consumption-and-the-risk-of-breast-cancer,3,6263,1,1.html"
}