Niedotlenienie w raku szyjki macicy a odpowiedź na leczenie - Markowska, Janina; Mądry, Radosław; Grabowski, Jacek; Jaszczyńska-Nowinka,, Karolina; Szarszewska, Monika (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2008)
Wraz z rozwojem guza nowotworowego jego komórki w odpowiedzi na hipoksję wytwarzają czynniki stymulujące angiogenezę. Jednak ten gwałtowny i niekontrolowany proces skutkuje nieprawidłową funkcją i budową naczyń, powodując utrzymywanie się niedotlenienia w obrębie guza, prowadząc do oporności na stosowaną radioterapię, chemioterapię oraz zwiększając ryzyko przerzutów. Wyodrębniono związki znacząco zwiększające stężenie w warunkach hipoksji, nazwane markerami niedotlenienia. Zalicza się do nich czynnik indukowany niedotlenieniem HIF-1a, anhydrazę węglanową CA9 oraz transporter glukozy GLUT1. Udowodniono, że wśród pacjentek z rakiem szyjki macicy w takim samym stopniu zaawansowania klinicznego zarówno czas wolny od choroby, jak i czas przeżycia były znacznie krótsze w sytuacji, gdy wykazywały one wysoką ekspresję markerów niedotlenienia. Podejmowane są próby wykorzystania hipoksji do terapii celowanej m.in. przez stosowanie zmodyfikowanych schematów radioterapii i chemioterapii, przeciwciał 2C3, blokujących VEGF, YC-1, unieczynniającej HIF-1a oraz bortezomibu, inhibitora proteasomów hamującego powstawanie naczyń i indukującego apoptozę. Można mieć nadzieję, że rutynowe badanie markerów niedotlenienia pozwoli na prowadzenie leczenia dostosowanego indywidualnie do każdej pacjentki.