Występowanie clue cells w rozmazach pochwowych kobiet po menopauzie. Ocena w mikroskopie fazowo-kontrastowym - Malarewicz, Andrzej; Szymkiewicz, Jadwiga; Soszka, Tomasz; Rogala, Jerzy; Soszka, Jolanta (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2008)
Cel pracy: Postanowiono przekonać się, czy w rozmazach kobiet pomenopauzalnych obserwuje się często komórki wskaźnikowe i czy można je łatwo rozpoznać w mikroskopie fazowo-kontrastowym. Materiał i metody: Badane kobiety nie miesiączkowały co najmniej od roku. Grupę I – pomenopauzalną wczesną – stanowiło 660 kobiet w wieku 51–60 lat. Grupę II – pomenopauzalną późną – stanowiło 380 kobiet w wieku 61–83 lat. Pobierano wymazy cytologiczne z szyjki macicy w kilku ośrodkach i po utrwaleniu preparatem Citofix przesyłano do Zakładu Perinatologii Wydziału Nauk o Zdrowiu Akademii Świętokrzyskiej, gdzie przygotowywane były do oglądania w mikroskopie fazowo-kontrastowym. Utrwalony preparat przepłukiwano 0,9-procentowym roztworem NaCl, przykrywano szkiełkiem nakrywkowym i oglądano w mikroskopie KFA P20 z wbudowanym urządzeniem fazowo-kontrastowym. Po obejrzeniu rozmazu w fazokontraście utrwalano go dodatkowo nad płomieniem i barwiono metodą Grama. Zabarwione rozmazy oglądano w zwykłym mikroskopie optycznym w powiększeniu 100×, 400× i pod immersją. Poszukiwano clue cells. Zwracano również uwagę na obecność lub brak w rozmazach pałeczek Döderleina (Lactobacillus vaginalis), granulocytów wielojądrzastych obojętnochłonnych i rodzaj komórek nabłonkowych. Wnioski: Clue cells obecne są w rozmazach pochwowych kobiet w każdym okresie po menopauzie. Clue cells są łatwo rozpoznawane w rozmazach pochwowych oglądanych w mikroskopie fazowo-kontrastowym.