Kardiochirugia dorosłychPooperacyjne zaburzenia świadomości u pacjentów poddanych pomostowaniu aortalno-wieńcowemu - Jaworska, Izabela; Pudlo, Robert; Styn, Tomasz; Piegza, Magdalena; Przybylski, Roman; Pacholewicz, Jerzy; Lenarczyk, Radosław; Urbańska, Ewa; Śliwka, Joanna; Foremny, Jerzy; Kucewicz-Czech, Ewa; Zembala, Marian (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2008)
Cel pracy: Operacje pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) dają coraz lepsze wyniki. Zmniejsza się śmiertelność, częstość pooperacyjnych zawałów mięśnia sercowego i innych znaczących powikłań. Pewnym problemem pozostają przejściowe pooperacyjne zaburzenia świadomości o obrazie majaczenia pooperacyjnego (postcardiotomy delirium, PCD), wpływające zarówno na długość hospitalizacji, koszty leczenia, efekt rehabilitacji, jak i postrzeganie wyniku operacji przez pacjenta i jego rodzinę. W niniejszym opracowaniu podjęliśmy próbę identyfikacji czynników mogących wpływać na wystąpienie PCD. Materiał i metody: Przeanalizowano dokumentację 931 kolejnych pacjentów poddanych pomostowaniu aortalno-wieńcowemu w okresie jednego roku. Z bazy danych ośrodka wyselekcjonowano 30 historii choroby, które zawierały opisy odpowiadające kryteriom PCD wg ICD-10. Następnie przeanalizowano zmienne przed- i śródoperacyjne, o potencjalnym znaczeniu predykcyjnym. Wyniki: Przejściowe majaczenie pooperacyjne odnotowano w dokumentacji u 3,22% pacjentów. W analizie jednoczynnikowej 6 zmiennych oceniono jako związane z jego wystąpieniem: wiek, NYHA III–IV, EUROSCORE, LVEF, czas krążenia pozaustrojowego, czas zaklemowania aorty. W analizie regresji logistycznej z powyższych określono 2 niezależne czynniki wpływające na wystąpienie PCD, tj. wiek pacjenta – niezależnie od zastosowanej metody prowadzenia zabiegu (OPCAB, CABG) i czas zaklemowania aorty u chorych zoperowanych z użyciem krążenia pozaustrojowego. Wnioski: Wiek i czas zaklemowania aorty wydają się najważniejszymi czynnikami ryzyka wystąpienia PCD. Weryfikacja tej obserwacji wymaga przeprowadzenia badań prospektywnych. Niniejsze badania wskazują na celowość ograniczenia długości czasu trwania krążenia pozaustrojowego i zaklemowania aorty. Takie postępowanie nabiera coraz większej wagi w grupie chorych starszych i jest czynnikiem, który pozwala na zmniejszenie częstości występowania PCD. Jak się wydaje, osiągnięcie powyższego celu jest możliwe nie tyle poprzez proponowanie wybranej techniki operacyjnej, ale raczej przez powierzenie chorych z tej grupy bardziej doświadczonym kardiochirurgom i kardioanestezjologom.