Śródbłonkowe markery nowotworowe - Kopczyńska, Ewa (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2008)
Rozwój choroby nowotworowej w dużym stopniu zależy od wytworzenia nowych naczyń krwionośnych w wyniku angiogenezy lub waskulogenezy postnatalnej. W obu tych procesach istotną rolę odgrywają komórki śródbłonka i ich prekursory. Identyfikacji tych komórek dokonuje się na podstawie swoistych markerów powierzchniowych. Dla komórek endotelialnych najbardziej charakterystyczny jest VEGFR-2. Ostatnio zidentyfikowano nowe znaczniki – śródbłonkowe markery nowotworowe (ang. tumour endothelial markers – TEMs). Jest ich dziewięć (TEM 1–9), jednak tylko cztery z nich (TEM1, 5, 7, 8), związane z powierzchnią błony komórkowej, z biologicznego i klinicznego punktu widzenia budzą szczególne zainteresowanie. Te receptory przezbłonowe wykazują interakcje ze składnikami macierzy zewnątrzkomórkowej. Zwiększoną ekspresję TEMs obserwuje się w śródbłonku różnych typów nowotworów, zwłaszcza w raku jelita grubego. Prawdopodobnie uczestniczą one w angiogenezie nowotworowej i mogą być celem terapii przeciwnowotworowej, zwłaszcza TEM8 – najbardziej swoisty dla neoangiogenezy.