Immunoterapia raka nerki – nowe cele i strategie terapeutyczne - Wysocki, Piotr J.; Żołnierek, Jakub (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2008)
W ciągu ostatniego stulecia badano liczne strategie immunoterapeutyczne w leczeniu raka nerkowokomórkowego (renal cell carcinoma – RCC), które w większości przypadków okazały się nieefektywne. Obiektywne efekty kliniczne obserwowano jedynie w przypadku systemowego stosowania rekombinowanych cytokin – interferonu a (IFN-a) i interleukiny 2 (IL-2). W ostatnich kilku latach w związku z wprowadzeniem do leczenia uogólnionego RCC nowych efektywnych strategii celowanych nastąpił wyraźny odwrót od stosowania immunoterapii. Pomimo jednak wysokiej skuteczności nowych leków molekularnych, immunoterapia pozostaje jedynym leczeniem mogącym doprowadzić do wyleczenia chorych z uogólnionym RCC. Cały czas są prowadzone badania nad nowymi i udoskonalonymi metodami aktywacji przeciwnowotworowych mechanizmów immunologicznych. Rozwój zarówno aktywnych, jak i biernych strategii immunoterapeutycznych, a także możliwość wyłączania określonych mechanizmów immunosupresyjnych (np. eliminacja komórek T-regulatorowych, eliminacja komórek z ekspresją CTLA4) umożliwiły rozpoczęcie nowych badań klinicznych u chorych na RCC. Z pewnością jednak do tych nowych badań będą kwalifikowani optymalnie dobrani pacjenci (po nefrektomii, bez masywnych przerzutów i w dobrym stanie ogólnym), a oceny efektywności klinicznej trzeba będzie dokonywać na podstawie kryteriów odpowiedzi zoptymalizowanych dla badań klinicznych immunoterapii.