Rola stresujących wydarzeń życiowych w patogenezie depresji - Rajewska-Rager, Aleksandra; Rybakowski, Janusz (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2008)
Rola czynników psychospołecznych uznawana jest od wielu lat za jedną z kluczowych w złożonej etiopatogenezie depresji. Celem niniejszego artykułu jest przegląd najważniejszych informacji dotyczących konsekwencji wpływu stresu oraz współdziałania czynników środowiskowych i genetycznych na wystąpienie objawów depresyjnych. W artykule opisano rolę zarówno stresujących wydarzeń życiowych, jak i tzw. wczesnych stresujących wydarzeń życiowych, takich jak wykorzystywanie seksualne, nadużywanie fizyczne, psychiczne czy zaniedbania wychowawcze w dzieciństwie. Podkreśla się, że takie nieprawidłowe wychowywanie wiązać się może z wystąpieniem epizodu depresji w życiu dorosłym. W dalszej części artykułu opisano rolę osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (PPN) ze względu na jej ścisły związek z mechanizmami stresu. Wskazuje się, że to właśnie zmiany w osi PPN stanowią mechanizm pośredniczący pomiędzy stresującymi wydarzeniami życiowymi, zwiększoną podatnością na stres a zmianami biologicznymi obserwowanymi w depresji. Podkreśla się również, że psychospołeczne czynniki ryzyka wydają się predysponować do choroby jedynie w połączeniu z dziedziczoną predyspozycją genetyczną do depresji, dlatego autorzy artykułu szczególną uwagę zwrócili na rolę czynników genetycznych w odpowiedzi na stres wczesnodziecięcy oraz czynniki życiowe występujące w dorosłym życiu. Przedstawiony przegląd piśmiennictwa potwierdza istotną rolę interakcji polimorfizmów genów 5-HTT, COMT, MAOA, CRHR1 i czynników środowiskowych w występowaniu objawów depresyjnych, jednocześnie wskazując na potrzebę przeprowadzenia dalszych badań uwzględniających interakcje tych genów z czynnikami stresującymi.