Miarodajność przedoperacyjnej oceny stopnia zaawansowania raka odbytnicy w leczeniu rozpoczynanym od uzupełniającej krótkiej teleradioterapii - Grzela, Monika; Windorbska, Wiesława (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Przedoperacyjna krótka teleradioterapia (pkt), stała się uznanym sposobem leczenia uzupełniającego chorych na raka odbytnicy. Swedish Rectal Cancer Trial wykazał skuteczność takiego leczenia nie tylko w obniżeniu odsetka nawrotów miejscowych, ale także wpływ na poprawę przeżyć całkowitych. Radioterapia uzupełniająca po leczeniu operacyjnym stosowana jest u chorych z zaawansowaniem B2 i wyższym wg Astlera-Collera, co odpowiada minimum cechom T3 lub N1 w klasyfikacji TNM. Do pkt kwalifikuje się chorych z resekcyjnym rakiem odbytnicy, z wyłączeniem tych z niskim ryzykiem nawrotu miejscowego (w stopniu zaawansowania T1T2N0) oraz z przerzutami odległymi. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: jaka liczba chorych leczonych w Regionalnym Centrum Onkologii w Bydgoszczy za pomocą pkt miała w badaniu pooperacyjnym stopień zaawansowania A lub B1 wg Astlera-Collera i czy możliwe jest ich wyselekcjonowanie na podstawie rutynowo stosowanych badań przedoperacyjnych? Materiał pracy stanowiła dokumentacja medyczna 31 chorych leczonych w Regionalnym Centrum Onkologii pkt z powodu raka odbytnicy od lutego 1999 do kwietnia 2002 r. Spośród badań służących do ustalenia stopnia zaawansowania klinicznego u 5 chorych (16,1 proc.) wykonano USG transrektalne, u 15 (48,4 proc.) tomografię komputerową miednicy (TK), a u 11 chorych (35,5 proc.) oba wymienione badania. U wszystkich chorych wykonano badanie radiologiczne klatki piersiowej oraz USG jamy brzusznej. W wyniku przeprowadzonej analizy wyciągnięto następujące wnioski: 1. Ponad 1/5 chorych leczona pkt nie wymagałaby pooperacyjnej teleradioterapii uzupełniającej wg klasycznych wskazań. 2. Nie jest możliwe właściwe wyselekcjonowanie grupy chorych, która nie wymagałaby radioterapii na podstawie rutynowych badań przedoperacyjnych. 3. Typowanie cechy T charakteryzuje się wysoką korelacją ocen przed- i pooperacyjnych, natomiast gorsze wyniki uzyskiwane są przy ocenie cechy N.