Telomeraza – marker molekularny w surowicy chorych na raka jajnika - Góra, Ewa; Korczyński, Jerzy; Wójcik-Krowiranda, Katarzyna; Gottwald, Leszek; Bieńkiewicz, Andrzej (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2009)
W przeprowadzanych w ciągu ostatnich 10 lat badaniach wskazuje się na diagnostyczno-prognostyczne znaczenie wykrywania komórek nowotworowych krążących we krwi (circulating tumour cells – CTC) przy wykorzystaniu badania ekspresji markerów molekularnych za pomocą reakcji łańcuchowej polimerazy (polymerase chain reaction – PCR). Jednym z takich markerów jest telomeraza, potencjalny czynnik predykcyjny i rokowniczy dla wielu różnych nowotworów, w tym dla raka jajnika. Cel: Celem pracy była ocena telomerazy jako markera molekularnego dla raka jajnika i jej wykorzystania do celów diagnostyczno-prognostycznych. Badania prowadzono w Klinice Ginekologii Onkologicznej Katedry Onkologii oraz Zakładzie Kancerogenezy Molekularnej i Biotechnologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Materiał i metody: Badaniami objęto 57 pacjentek z dotychczas nieleczonymi guzami jajnika, do grupy kontrolnej kwalifikując 20 zdrowych kobiet. Od każdej pacjentki pobrano krew i po uzyskaniu CTC przy użyciu kulek immunomagnetycznych i wirowania frakcjonującego wyizolowano RNA. Następnie badano ekspresję TERT, wykorzystując reakcję łańcuchową polimerazy w czasie rzeczywistym (Real-Time PCR – RT-PCR) i potwierdzano ją za pomocą elektroforezy. Oceniano korelacje między ekspresją badanych genów a klasycznymi czynnikami prognostycznymi. Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej. Wyniki: Dodatnią ekspresję TERT stwierdzono (jednocześnie w RT-PCR i rozdziale elektroforetycznym) u 14/33 pacjentki (42,4%) z guzami złośliwymi, u 5/24 (20,8%) kobiety z grupy II i u 7/24 (35%) z grupy kontrolnej. Nie stwierdzono znaczących różnic między ekspresją TERT przy użyciu różnych metod w każdej z grup i pomiędzy grupami. Nie odnotowano również znaczących zależności pomiędzy ekspresją TERT a czynnikami prognostycznymi raka jajnika. Wnioski: Na podstawie badań przeprowadzonych na uzyskanym materiale stwierdzić można, że telomeraza nie może być traktowana jako wystarczająco czuły i swoisty marker molekularny wykrywania komórek nowotworowych we krwi w raku jajnika do celów klinicznych i badawczych z wykorzystaniem przedstawionej metody.