Psychologiczne funkcjonowanie nauczycielek w okresie menopauzalnym - Poraj, Grażyna (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2009)
Cel pracy: W pracy podjęto próbę psychologicznej charakterystyki nauczycielek w okresie prokreacyjnym i menopauzalnym. Chodziło o ustalenie, czy okres menopauzy modyfikuje ich, istotne dla wykonywanej pracy, właściwości psychologiczne: poczucie bezpieczeństwa, optymizm, osobowość i syndrom agresji. Materiał i metody: Zbadano łącznie 311 nauczycielek ze środowiska wielkomiejskiego Łodzi, w wieku 26–60 lat. Dodatkowo wyodrębniono z nich 59 kobiet w okresie prokreacyjnym i 56 w okresie menopauzalnym. Jako metody badań wykorzystano: kwestionariusz KPB do badania poczucia bezpieczeństwa, inwentarz NEO-FFI do pomiaru osobowości, kwestionariusz LOT-R do oceny poziomu optymizmu oraz inwentarz IPSA do określenia syndromu agresji. Wyniki: W pierwszym etapie badań porównano wyniki nauczycielek z obu wyodrębnionych grup. Nie ujawniono istotnych różnic pomiędzy nimi w zakresie: poczucia bezpieczeństwa, optymizmu, syndromu agresji oraz czterech cech osobowości. Jedyna znacząca różnica dotyczyła ugodowości. Kobiety w okresie menopauzalnym wykazały większy wskaźnik opisujący tę cechę. W dalszej analizie wyników wykorzystano analizę skupień, która pozwoliła na wyodrębnienie trzech grup nauczycielek o zdecydowanie odmiennych właściwościach psychologicznych. Odpowiednio do uzyskanych wyników nadano im nazwy: kobiet kryzysujących (93 osoby), sfrustrowanych (74 osoby) oraz przystosowanych (144 osoby). Okazało się, że nie objawy menopauzy, a ujawnione różnice indywidualne wyznaczają psychologiczne funkcjonowanie nauczycielek. Wnioski: Indywidualne właściwości psychologiczne kobiet są ważnym dla nich zasobem odpornościowym i to one przede wszystkim determinują ich funkcjonowanie w różnych okresach życia.