Artykuł oryginalnyOcena wiedzy pacjentów na temat profilaktyki zespołu stopy cukrzycowej - Łagoda, Katarzyna; Kamińska, Katarzyna; Kobus, Grażyna; Bachórzewska-Gajewska, Hanna; Kinalska, Ida (Przegląd Kardiodiabetologiczny/Cardio-Diabetological Review, 2009)
Wprowadzenie: Zespół stopy cukrzycowej jest istotnym problemem ekonomicznym, dotyczącym ok. 40–60% wszystkich amputacji kończyn dolnych niebędących wynikiem urazu, występujących u osób z cukrzycą. Powstawaniu stopy cukrzycowej sprzyjają duże wartości glikemii, nadużywanie alkoholu, wysokie ciśnienie tętnicze, dieta bogata w tłuszcz, duże stężenie cholesterolu, a w szczególności palenie papierosów oraz nieprawidłowa pielęgnacja stóp. Amputacja jest przyczyną długotrwałej hospitalizacji, rehabilitacji i zwiększenia potrzeb opieki domowej oraz świadczeń socjalnych, powodując wzrost kosztów. W kompleksowej terapii cukrzycy zasadnicze znaczenie ma edukacja chorego, przygotowanie go do samokontroli i samoobserwacji, motywowanie do eliminowania czynników ryzyka rozwoju późnych powikłań cukrzycy oraz nauczenie właściwej kontroli choroby. Cel: Celem pracy była ocena poziomu wiedzy pacjentów na temat przyczyn, objawów oraz profilaktyki zespołu stopy cukrzycowej. Oceniano także oczekiwania pacjentów w zakresie edukacji zdrowotnej. Materiał i metody: Badaniem objęto 100 losowo wybranych osób w wieku 18–75 lat, obojga płci (55% kobiet i 45% mężczyzn), z rozpoznaną cukrzycą (86% typu 2 i 14% typu 1). Badania przeprowadzono w Klinice Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku za pomocą kwestionariusza ankiety konstrukcji własnej, zawierającego 52 pytania. Wyniki: Poziom wiedzy pacjentów na temat profilaktyki stopy cukrzycowej jest niezadowalający. Tylko połowa zna czynniki predysponujące do powstania zespołu stopy cukrzycowej, a 1/4 nie potrafi wskazać środków pielęgnacyjnych zalecanych do pielęgnacji stóp dla chorych na cukrzycę. Połowa pacjentów oceniła poziom wiedzy na temat zespołu stopy cukrzycowej jako dobry, a 1/3 jako niewystarczający. Ocena własnego poziomu wiedzy na temat choroby zależy od czasu jej trwania. Im krócej trwa, tym gorzej pacjenci oceniają poziom wiedzy na jej temat. Pacjenci oczekują informacji dotyczących istoty cukrzycy, czynników ryzyka zespołu stopy cukrzycowej, pielęgnacji stóp, profilaktyki urazów w obrębie stopy, zasad postępowania w przypadku zranienia skóry na stopach, zalecanych wkładek do butów i rodzaju obuwia. Wnioski: Pacjenci z cukrzycą wymagają ciągłej edukacji diabetologicznej, niezależnie od wieku, płci, typu cukrzycy, czasu trwania choroby oraz wykształcenia. Systematyczne szkolenia pacjentów przygotowują ich do aktywnego udziału w terapii cukrzycy i profilaktyki powikłań, do umiejętnego prowadzenia samokontroli, zmniejszają liczbę powikłań, a także bezpośrednie koszty opieki medycznej.