Artykuł oryginalny Czynniki predykcyjne restenozy u chorych uprzednio leczonych angioplastyką z powodu zwężenia tętnicy podobojczykowej - Przewłocki, Tadeusz; Kabłak-Ziembicka, Anna; Pieniążek, Piotr; Musiałek, Piotr; Kozanecki, Artur; Rosławiecka, Agnieszka; Zalewski, Jarosław; Żmudka, Krzysztof; Tracz, Wiesława (Advances in Interventional Cardiology/Postępy w Kardiologii Interwencyjnej, 2009)
Wstęp: Angioplastyka (PTA) zwężenia tętnicy podobojczykowej (SAS) i/lub pnia ramienno-głowowego (IAS) stała się leczeniem z wyboru w wyselekcjonowanej grupie chorych. Cel: Określenie częstości i czynników predykcyjnych restenozy u chorych poddanych angioplastyce SAS/IAS. Metody: Do PTA zakwalifikowano 168 chorych (73 mężczyzn), w wieku 61,6 ± 8,3 roku, ze stwierdzoną angiograficznie niedrożnością lub zwężeniem SAS/IAS ł 50% i objawami niedokrwienia mózgu, chromaniem kończyny górnej, zespołem podkradania wieńcowo-podobojczykowego w celu umożliwienia kontroli ciśnienia tętniczego. Wyniki: Zabieg PTA był skuteczny u 159 (94,6%) chorych oraz w 164 zmianach, w tym 141 (100%) zwężeniach i 23 (71,9%) spośród 32 niedrożności SAS/IAS. Średni stopień zwężenia wynosił 75,7 ± 15,7% przed oraz 12,3 ± 10,9% po PTA SAS/IAS (p < 0,05). Balonową angioplastykę wykonano u 11 (6,9%) chorych, u 134 (84,3%) wszczepiono jeden stent, a u 14 (8,8%) – 2 stenty do zaopatrzenia jednej zmiany. Całkowite ustąpienie dolegliwości zaobserwowano u 90,6% chorych po skutecznej PTA. Spośród 151 chorych podczas co najmniej 6-miesięcznego okresu obserwacji (44,7 ± 19,6 miesięcy), u 21 (13,9%) stwierdzono ponowne zwężenie SAS/IAS ł 50%, w tym u jednego (9,1%) z 11 po balonowej angioplastyce, 15 (11,8%) ze 127 po implantacji jednego stentu oraz u 5 (38,5%) z 13 po implantacji 2 stentów do zaopatrzenia jednego zwężenia (p = 0,029). Dziewiętnastu chorych z nawrotem objawów poddano powtórnej PTA. Zidentyfikowano następujące niezależne czynniki prognostyczne restenozy: implantacja 2 stentów (p = 0,046), mała średnica stentu (p = 0,029) oraz stężenie hs-CRP (p < 0,001). Wykazano trend do korelacji z restenozą u młodszych chorych (p = 0,06). Wnioski: Angioplastyka jest efektywną metodą leczenia SAS/IAS i przyczynia się do ustąpienia objawów klinicznych niedokrwienia u większości chorych. Restenoza wykazuje silny związek z liczbą implantowanych stentów oraz średnicą stentu, a także stężeniem hs-CRP.