Wykorzystanie komórek dendrytycznych w leczeniu czerniaka - Markowicz, Sergiusz (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Komórki dendrytyczne (DC) są nie tylko najbardziej skuteczne spośród komórek wyspecjalizowanych w prezentacji antygenu, ale też jako jedyne są zdolne do indukowania odpowiedzi pierwotnej naiwnych limfocytów T. Wykorzystanie DC do prezentacji antygenów nowotworowych stwarza możliwość wywołania odpowiedzi immunologicznej na słabo immunogenne antygeny nowotworowe i przełamania tolerancji immunologicznej. Użycie DC eksponowanych na antygeny czerniaka in vitro pozwala w warunkach hodowli otrzymać cytotoksyczne limfocyty T rozpoznające swoiście oligopeptydy będące fragmentami białek czerniaka i zdolne do lizy komórek linii czerniakowych. Za pomocą DC w badaniach in vitro wykryto szereg nowych epitopów białek nowotworowych, potencjalnie użytecznych w immunoterapii czerniaka. Preinkubacja DC z antygenami nowotworowymi ex vivo , a następnie użycie ich do szczepienia chorych na czerniaka prowadziło u części chorych do całkowitych lub częściowych remisji. W kilku badaniach klinicznych obserwowano regresję przerzutów do różnych narządów, jak też wzrost liczby cytotoksycznych limfocytów T swoistych dla antygenów czerniaka w krwi obwodowej i powstanie nadwrażliwości skórnej typu późnego na DC preinkubowane z oligopeptydami czerniaka. Szczepienia były dobrze tolerowane. DC stosowano też do uczulania limfocytów T in vitro w celu przygotowania cytotoksycznych limfocytów T CD8 + swoistych dla antygenów czerniaka do immunoterapii adoptywnej. Tak otrzymane limfocyty cytotoksyczne preferencyjnie lokalizują się w zmianach nowotworowych i wywołują odpowiedź antygenowo-swoistą, prowadzącą do eliminacji komórek posiadających odpowiednie antygeny. W wyniku tej odpowiedzi dochodzi do regresji poszczególnych przerzutów. Dobór antygenów do immunizacji, optymalizacja metod otrzymywania DC oraz drogi i czasu ich podawania mogą mieć wpływ na efektywność szczepionki opartej na wykorzystaniu DC jako naturalnego adjuwantu.