Przydatność oceny stężenia markera CA125 w diagnostyce guzów jajnika ze szczególnym uwzględnieniem torbieli endometrialnych - Wójcik-Krowiranda, Katarzyna; Litwińska, Magdalena; Bieńkiewicz, Andrzej (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2010)
Wstęp : CA125 jest mucynopochodną glikoproteiną występującą i oznaczaną głównie u chorych z guzem jajnika. Antygen ten jest obecnie uznawany za najlepszy biochemiczny marker dla nieśluzowych raków jajnika. Wykrywany jest również w stanach zapalnych miednicy mniejszej, endometriozie, mięśniakach, w czasie menstruacji i w pierwszym trymestrze ciąży. Zwiększone stężenie tego markera opisano także w szeregu schorzeń nieginekologicznych, takich jak marskość i rak wątroby, rak trzustki, płuca, żołądka oraz u chorych na chłoniaki. Cel pracy : Określenie przydatności oceny stężenia CA125 w diagnostyce guzów jajnika ze szczególnym uwzględnieniem torbieli endometrialnych. Materiał i metody : Badaniami objęto grupę 124 pacjentek z guzami jajnika. Przed planowanym zabiegiem operacyjnym u każdej chorej wykonywano pomiar stężenia antygenu CA125 w surowicy krwi. Na podstawie wyników pooperacyjnego badania histopatologicznego kwalifikowano pacjentki do trzech grup: I – z nowotworami złośliwymi pochodzenia nabłonkowego (n = 30), II – z torbielami endometrialnymi (n = 31), III – z innymi niż endometrioidalne łagodnymi guzami przydatków (n = 63). Wyniki : Wykazano różnice istotne statystycznie w średnim stężeniu CA125 między pacjentkami chorymi na raka jajnika i pacjentkami chorymi na łagodne inne niż endometrioidalne guzy (p < 0,001). Podobnie istotne statystycznie różnice występują między pacjentkami z torbielami endometrialnymi i pacjentkami z guzami łagodnymi innymi niż endometrioidalne (p < 0,001). Istotną statystycznie różnicę wykazano również między pacjentkami z torbielami endometrialnymi i nowotworami złośliwymi (p < 0,01). Wnioski : 1. Istotnie zwiększone stężenia CA125 obserwuje sie u chorych z torbielami endometrioidalnymi i z nowotworami złośliwymi jajników pochodzenia nabłonkowego. 2. Duże stężenia CA125 nie występują w nieendometrialnych łagodnych guzach jajnika. 3. Małe stężenia CA125 mogą występować zarówno w torbielach endomertialnych, jak i złośliwych nowotworach nabłonkowych jajnika. Słowa kluczowe: guzy jajnika, rak jajnika, torbiele endometrialne, CA125.