Metoda skojarzonego leczenia obrzęku limfatycznego kończyny górnej u chorych po amputacji piersi z powodu raka - Renkielska, Alicja; Grobelny, Irena; Grudziński, Jacek; Jaśkiewicz, Janusz; Nyka, Wiesława (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
W Polsce rocznie ponad 8 tys. kobiet będzie poddanych amputacji piersi z powodu raka i część z nich uzupełniającej radioterapii. Można założyć, że pomimo zastosowania profilaktyki zachowawczej u 30 proc. chorych wystąpi obrzęk limfatyczny kończyny górnej, który będzie wymagał intensywnej rehabilitacji lub innych form leczenia zachowawczego. Pomimo tego leczenia u 20 proc. chorych wystąpi utrwalony obrzęk limfatyczny, który będzie wymagał dalszego leczenia chirurgicznego. Celem pracy było opracowanie własnej metody skojarzonego leczenia utrwalonego obrzęku limfatycznego u chorych po amputacji piersi, ocena wczesnych i późnych wyników przeprowadzonego postępowania oraz porównanie skuteczności zastosowanego leczenia na podstawie stopnia ustępowania obrzęku. Materiał obejmował 36 chorych z dwóch ośrodków: Kliniki Chirurgii Plastycznej i Leczenia Oparzeń Akademii Medycznej w Gdańsku – 24 chore oraz Kliniki Chorób Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Centrum Onkologii – Instytut w Warszawie – 12 chorych. Praca miała charakter prospektywny. U 21 chorych zastosowano leczenie operacyjne metodą drenującą przy użyciu by-passu mięśniowo-żylnego, polegającego na przeniesieniu uszypułowanego płata mięśnia najszerszego grzbietu w okolicę ramienia obrzękniętej kończyny, a u 18 chorych metodę leczenia redukcyjną z zastosowaniem lipoaspiracji ultradźwiękowej, wykonywanej aparatem typu Sonoca &reg ; 400/LIPO firmy Sóring. Charakterystyka kliniczna obu grup chorych była porównywalna. W pracy opisano i omówiono zastosowane własne techniki chirurgiczne. Ocenę wyników leczenia przedstawiono w formie: wartości średniej objętości obrzęku (różnica objętości kończyny górnej objętej obrzękiem limfatycznym i zdrowej) oraz procentowej redukcji średniej objętości obrzęku w obu badanych grupach. Materiał poddano analizie statystycznej. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że obie zastosowane metody leczenia są bezpieczne i dobrze tolerowane przez chore. Po zabiegu lipoaspiracji ultradźwiękowej obserwowano skuteczne i trwałe ustępowanie obrzęku limfatycznego – redukcja obrzęku rok po operacji wynosiła 83,7 proc., natomiast po operacji by-passu mięśniowo-żylnego uzyskano jedynie 21,6 proc. redukcji obrzęku. Leczenie utrwalonego obrzęku limfatycznego stanowi duży problem w skali kraju. Jest trudne, wielodyscyplinarne i czasochłonne. Powinno być prowadzone przez specjalistów, współdziałających ze sobą w ramach zespołu do spraw leczenia obrzęku limfatycznego.