Czy przedoperacyjne stężenie białek ostrej fazy we krwi u chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca może korelować z przebiegiem klinicznym choroby? - Kasprzyk, Mariusz; Dyszkiewicz, Wojciech; Roszak, Magdalena; Gabryel, Piotr; Gałęcki, Bartłomiej (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2010)
Wstęp : Każdy nowotwór złośliwy wywołuje reakcję ostrej fazy, której skutkiem jest mniej lub bardziej nasilona produkcja szeregu białek. Rola zmian ilościowych białek ostrej fazy (BOF) w przebiegu procesu nowotworowego nie jest do końca poznana. Mogą one wynikać z rozwoju stanu immunosupresji związanej z produkcją przez guz immunosupresyjnych cytokin i – co się z tym wiąże – mieć znaczenie rokownicze. Cel : Celem pracy była ocena zmian ilościowych wybranych BOF w surowicy chorych kwalifikowanych do radykalnej resekcji niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP). Zbadano korelacje między przedoperacyjnym stężeniem BOF a: wiekiem, płcią, typem histologicznym raka, cechą T, cechą N, stopniem zaawansowania klinicznego oraz stopniem zróżnicowania komórek raka. Materiał i metoda : Analizie poddano grupę 192 chorych leczonych chirurgicznie z powodu NDRP w latach 2008–2009. W badanej grupie było 144 mężczyzn i 48 kobiet. Wiek pacjentów wahał się od 38 do 79 lat (śr. 62,9 roku). W badaniu histopatologicznym u 88 chorych rozpoznano raka płaskonabłonkowego, u 71 raka gruczołowego, a u pozostałych 33 inne typy histologiczne. U 36 pacjentów stadium zaawansowania klinicznego oceniono na IA, u 52 – IB, u 32 – IIA, u 30 – IIB, u 39 – IIIA, a u 3 – IIIB. Badany materiał stanowiła pobrana przed planowaną operacją surowica chorych, w której metodą immunoelektroforezy rakietkowej wg Laurella zbadano stężenie następujących BOF: białko C-reaktywne (ang. C-reactive protein – CRP), alfa-1 kwaśna glikoproteina (AGP), alfa-1 antytrypsyna (AT) i haptoglobina (Hp). Analizę statystyczną przeprowadzono w oparciu o program Statistica 8.0. Wyniki: Nie stwierdzono istotnej statystycznie różnicy w stężeniach BOF w zależności od wieku chorych, natomiast stężenia wszystkich białek były znamiennie większe u mężczyzn. Stężenia dwóch białek: CRP i AT korelowały ze stopniem zróżnicowania komórek raka, najmniejsze obserwowano w stopniu G1, największe – w G3. Stwierdzono istotnie większe stężenie CRP i Hp u chorych na raka płaskonabłonkowego w porównaniu z innymi typami histologicznymi. Stężenia wszystkich BOF korelowały z cechą T, najwyższe wartości obserwowano w guzach T3 i T4. Chorzy z przerzutami w regionalnych węzłach chłonnych (N1 i/lub N2) charakteryzowali się znamiennie większymi stężeniami CRP i Hp. Istotną statystycznie zależność zaobserwowano między stężeniami wszystkich badanych BOF a stopniem zaawansowania klinicznego raka, większym stężeniom białek odpowiadały wyższe stadia zaawansowania choroby. Wnioski: U chorych na NDRP stężenie niektórych BOF w surowicy może korelować z agresywniejszym przebiegiem klinicznym. Pacjenci z rakiem płaskonabłonkowym i przerzutami w regionalnych węzłach chłonnych wykazują znamiennie większe stężenia CRP i Hp we krwi, a chorzy z mało zróżnicowanym rakiem istotnie większe stężenia CRP i AT. Stężenia wszystkich badanych białek korelowały ze stadium zaawansowania klinicznego choroby. Wydaje się, iż białka te można by wykorzystać jako markery w ocenie ryzyka nawrotu choroby nowotworowej po leczeniu chirurgicznym.