Ocena odczynów popromiennych wczesnych i późnych w radioterapii uzupełniającej u chorych na raka endometrium i raka szyjki macicy - Wareńczak-Florczak, Żaneta; Roszak, Andrzej; Włodarczyk, Hanna; Wojciechowska-Łącka, Arleta (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2011)
Wstęp : Chore leczone operacyjnie z powodu raka szyjki macicy i raka endometrium w przypadku stwierdzenia niekorzystnych czynników prognostycznych wymagają leczenia uzupełniającego przy użyciu technik radioterapii. Każdemu leczeniu promieniami mogą towarzyszyć odczyny, zarówno wczesne, jak i późne. Materiał i metody : Analizą objęto 173 chore otrzymujące uzupełniającą radioterapię po leczeniu operacyjnym z powodu raka szyjki macicy (38 chorych) i raka endometrium (135 chorych). Wszystkie chore zostały poddane teleterapii i brachyterapii. W całej grupie oceniono odczyny popromienne wczesne i późne. Wyniki: Stwierdzono, że pacjentki chore na raka endometrium były starsze niż chore na raka szyjki macicy (p < 0,002). Odczyny wczesne wystąpiły u 48,5% chorych, odczyny późne u 9,8% chorych. Zaobserwowano, że zarówno odczyny wczesne, jak i późne występowały częściej ze strony układu pokarmowego aniżeli układu moczowego (26% i 22,5% – wczesne, oraz 8,1% i 1,73% – późne). Wyższy odsetek odczynów związanych z radioterapią odnotowano w grupie chorych na raka szyjki macicy niż na raka endometrium (60,5% i 37,7%). Odczyny popromienne późne przeważały również w grupie chorych na raka szyjki macicy (13,2% i 8,9%). Wystąpienie odczynów popromiennych w trakcie leczenia wiązało się z zastosowaniem przerw w radioterapii. Pacjentki chore na raka endometrium częściej miały przerwy w napromienianiu niż pacjentki chore na raka szyjki macicy (7,4% i 2,6%). Autorzy zauważyli, że odczyny popromienne wczesne występowały zdecydowanie częściej niż odczyny popromienne późne. Częściej stwierdzono odczyny – zarówno wczesne, jak i późne – u chorych na raka szyjki macicy niż raka endometrium. Przerwy w napromienianiu dłuższe niż 7 dni występowały częściej u chorych na raka endometrium niż raka szyjki macicy, co prowadziło do wydłużenia całkowitego czasu leczenia.