Czy przedoperacyjne migotanie przedsionków w istotnym stopniu wpływa na wczesne wyniki pacjentów poddanych operacjom kardiochirurgicznym z powodu niedomykalności mitralnej? - Bańkowski, Tomasz; Marczak, Jakub; Waliszewska, Marta; Pelczar, Marek; Jakubaszko, Jacek; Kustrzycki, Wojciech (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2011)
Pooperacyjne migotanie przedsionków (ang. postoperative atrial fibrillation – POAF) jest częstym powikłaniem operacji kardiochirurgicznych, głównie na zastawce mitralnej, wiążącym się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowo-mózgowych. Celem pracy była ocena wpływu występowania migotania przedsionków w wywiadzie lub w dniu przyjęcia na oddział szpitalny na przebieg pooperacyjny pacjentów poddanych implantacji lub plastyce zastawki mitralnej. Badaniu poddano 91 chorych hospitalizowanych w latach 2001–2008 w Klinice i Katedrze Chirurgii Serca Akademii Medycznej we Wrocławiu, w średnim wieku 62 ±10 lat (53 kobiety, 38 mężczyzn), bez wywiadu w kierunku choroby wieńcowej, zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (ang. coronary artery bypass graft – CABG) lub przezskórnej interwencji wieńcowej (ang. percutaneous coronary interventions – PCI). Wyróżniono dwie grupy: grupa I – chorzy z migotaniem przedsionków (ang. fibrillatio atriorum – FA) w dniu przyjęcia lub w wywiadzie (n = 54, w tym 35 migotań utrwalonych, 11 napadowych i 8 przetrwałych), grupa II – chorzy z rytmem zatokowym (ang. sinus rythm – SR) i bez wywiadu w kierunku FA (n = 37). Przeanalizowano dane anamnestyczne – z dnia przyjęcia, śródoperacyjne oraz przebieg pooperacyjny. Wiek i płeć nie różnicowały analizowanych grup. W grupie I stwierdzono częstsze występowanie udaru mózgu (24,1% vs 2,7%; p = 0,01) i innych incydentów zakrzepowo-zatorowych w wywiadzie (24,1% vs 2,7%; p = 0,01). Pacjenci nie różnili się również stopniem zaawansowania wady oraz funkcją lewej komory w dniu przyjęcia. Procedura operacyjna, w tym czas trwania zabiegu, zaklemowania aorty, dawka potasu w kardioplegii i jej rodzaj, częstość stosowania leków inotropowych czy antyarytmicznych lub zakładanie elektrod epikardialnych również nie różnicowały obu grup. Chorzy z grupy I mieli większy wymiar lewego przedsionka (ang. left atrium – LA; 54,7 ±8,3 vs 50,7 ±8,5; p = 0,02) i mniejszy wymiar końcoworozkurczowy lewej komory (55,1 ±8,8 vs 57,9 ±7,4; p < 0,001). Jedynymi czynnikami różnicującymi obie grupy, które predysponują do POAF, było występowanie FA w wywiadzie lub w dniu przyjęcia i wielkość LA. Analiza danych pooperacyjnych wykazała częstsze występowanie POAF w grupie z FA (66,7% vs 37,8%; p = 0,01), niemniej jednak nie miało to odzwierciedlenia w gorszym przebiegu pozabiegowym tych pacjentów. Analizowane incydenty sercowo-naczyniowe występowały w obu grupach jednakowo często. Analiza regresji logistycznej nie wykazała czynników predykcyjnych POAF, ale wykazano, że wiek pacjenta i wartość frakcji wyrzutowej (ang. ejection fraction – EF) są istotnymi czynnikami predykcyjnymi do pooperacyjnego stosowania leków antyarytmicznych [odpowiednio OR: 1,05 (95% CI: 1,0–1,11); p = 0,03 oraz OR: 1,03 (95% CI: 1,0–1,06); p = 0,016]. Wielkość LA okazała się niezależnym czynnikiem predykcyjnym dla wystąpienia pooperacyjnego udaru mózgu [OR: 1,16 (95% CI: 0,99–1,35); p = 0,049] oraz innych pooperacyjnych incydentów zakrzepowo-zatorowych [OR: 1,34 (95% CI: 1,03–1,75); p = 0,02]. Rodzaj rytmu w dniu przyjęcia w żadnym z analizowanych modeli regresji logistycznej nie okazał się istotnym predyktorem badanych punktów końcowych. Przedstawione wyniki pozwalają wnioskować, że pacjenci z utrzymanym rytmem zatokowym i bez wywiadu w kierunku FA mają podobne ryzyko niepożądanych zdarzeń pooperacyjnych i wymagają takiej samej profilaktyki POAF jak pacjenci z migotaniem przedsionków w wywiadzie lub dniu przyjęcia.